Inteligjenca

per kete postim Morena

Intelegjenc quhet edhe Devit Bekami per gjuajtjet e tij me topin edhe pse ne lamit tjera mund te jete i deshtuar, apo nese nje person luan shah mire dhe lamit tjera eshte i deshtuar, mbetet intelegjent per te luajtur shah. Intelegjent mund te lindim pak por e gjitha eshte tek pervoja.

pak si shqip:

Të nderuar, pikërisht këtu shihet vlera e secilit, kur shkruan sipas
njohurive të veta, secili mund të japi mendimet e veta, por jo edhe
definime, se tjetër është çka mendoj unë, e krejt tjetër, çka definon
shkenca, por nuk do të thot, se edhe vet skenca ka definime realepër
gjithçka, çfarë edhe thohet 'udhë e hapur', 'çështje e hapur' për atë
çështje që nuk është derfinuar ende, udhë e hapur, që pret udhëzuesin e
ri...

Thash ma heret: talenti - intel - inteligjenca = inteligjencia, bashkësia e inteligjencës së një kombit.

Në moshë të re, nuk kemi të bëjmë me inteligjencë, por me talent,
mënçuri, e kulmi i talentit (që duhet të jetë - telent, që i prinë
inteligjencës, in+tel, që unë e spjegoj, jo siç thonë fjalorët, që vie
nga lat. intelectus, por kjo është krejt illirishte me sufiks - us, që
kuptoj një mendje të hollë, mendje-tel, njeri me mendje të hollë,
mendjehollë, që e shpon telin, thot populli ynë). Poashtu edhe emri
Aristotel-i, është krejt shqip, aristo=zotëri, tel=mendje tel,
mendjehollë, që shpon telin (sa i thellë është populli ynë, e sa
budallenj bëri disa që as me tarrakop nuk ia gjenë trutë, thot populli
ynë, por është edhe fjala e urtë - prej të mirit del i keqi dhe
anasjelltas, prej të mençurit del budalla dhe anasielltas, që ka tëbëj
me genin trashëgues, faji për keq - lidhjet e gjakut, martesat, rrethi
etj.) Pra, aristoteli=zotiteli dhe krejt rrënja e themes - tel-i.

Asnjë gjuhë e botës, nuk i thot - telit - tel, fije metalike e hollë,
apo shumë e hollë,bile ka fijeteli që vështirë shihen me sy,kibernetikë
etj., veç shqipja i thot telit - tel, telefon, telegraf... ku unë nuk i
them telefon, por TELEZON, TELEZONI, zoni i telit (as zani, as zëri, po
zoni, illirishte, arbanishte) ZONI I TELIT, TELEZONI... gjuhet tjera i
thonëkrejt ndryshe telit: zhica, wire....
Unë fjalën intel, si
rrënja e fjalës- inteligjencë, e thom - in+tel, në tel, brenda telit,
duke u nisur nga shprehja - e shpon telin, ia çelë vrimen telit,
mendjehollë, mendjetel...

Talenti, si t e l e n t u s,
illirishte, është greqizuar, nga rrënja - tel=tal, gr. talanton (që
edhe ajo ishte dialekt illirishte), është vetia, cilësia e veçantë
psikologjike e njeriut, si veçanëti, dhunëti natyrore, e zotit, me
nxierrë, njoftë diç
të vështirë mendore, aftësi, zotësi krijuese e
njeriut, nëçdo fushë të diturisë, si gjeneralizim mënçurie dhe si
profesionalizëm i një fushe diturie të caktuar. Do thosha.

Talenti është me origjinë, me piri, e ka me piri, me gen, të jetë
geni=gjeni, gjeniu, gjenialiteti, ku lindet tek persona të caktuar, veç
5% dhe formohet e zhvillohet tek njeriu i veçantë, e shkalla ma e
lartë, arrinë tek femrat 18-22 vjeçe, e tek mashkujt 22-26 vjeçare,
tevona veç formohet e zhvillohet, përsoset gjatë gjith jetës së
njeriut, deri në vdekje vetëm vdekje fizike të tij dhe inteligjenca e
tij rron përgjithmonë në veprat e tij.

Inteligjenca është
vetia, aftësia, zotësia e veçantë mendore psikologjike e personalitetit
të njeriut, zgjuarsia, mënçuria e të kuptuarit, definuarit: krijues,
artistik, drejtues, shkencor, oratorik, gjurmues, hulumtues, deri në
instancat kombëtare dhe botërore.(IC, CIA etj.)

Intelektual-i,
njeriu që me aftësinë, zotësinë e vet, arrinë në shkallë kombëtare, si
qëndrim i palëkundshëm, në proceset e jetësh shoqërore, artistike,
politike, ekonomike e shkencore.

Inteligjencia - bashkësia e
intelektualëve të një kombit, mënçuria e një popullit, pra kombi është
ajka e popullit,yndyra e inteligjencës së një popullit, kurse nocioni
populli - është symbioza e gjith pjesëtarëve të një bashkësie gjenetike
njerëzore, me një gjuhë, kulturë, histori e gjenealogji, të veçantë nga
popujt tjerë.

Në nocionin - popull, bejnë pjesë të gjith tok:
të diturit e budallenjt, atdhetarët e tradhëtorët, spijujt e luftëtarët
e vërtetë, që nuk hanëme dy lugë, punëtorët e parazitët, filozofët e
demagogët, të gjith të mirët e të këqinjt e një gjuhe gjaku e
historiografie.

Personaliteti përbëhet nga tre faktorë:

1. Talenti që e bie në jetë, e trashëgon
2. Trashëgimi gjenetik (kah ama, apo ati)
3. Rrethi shoqëror

Po sipas studimeve psikoanalitike, rolin kryesor e mbanë rrethi
shoqëror, sepse ai mund ta fitoi, përsosi, zhvilloi talentin e një
njeriut - por edhe mund ta dobësoj, neutralizoj, shkatrroj e ta zhduki
talentin e një njeriut - tek rrethi shoqëror fatkeq, tragjik për
vetveten!

(Julutemi, mos e merrni shitje as blerje mendesh, por vetëm të mësojmë bashkarisht diç që nuk e kemi ditur)

Per mua inteligjenca eshte e lindur edhe studime shkencore e kane vertetuar kete ... inteligjenca lind me
njeriun, eshte e trasheguar dhe eshte informacion gjenetik...gjithashtu ajo zhvillohet me kalimin e kohes se nuk mund te krahasosh inteligjencen e nje femije me nje te rrituri ..
Duke e pare si aspekt edhe si shembuj mund te jap Anjshtanin qe pati te njejtin shkollim me te tjeret por ata nuk paten te njejtin rezultat ...

E vertet eshte Inteligjenca eshte e lindur no comment ketu.
Dea une do shtoja vetem nje fjali postimit tend se eshte i perkryer ecka do shtoja eshte se njeriu inteligjent nuk eshte ai qe ka shume ide, por ai qe di te perfitoje prej tyre.

Nese intelegjenca eshte e lindur. Atehere si ti shpjegojme shume raste kur femija deri ne moshen 4 ose 5 vjeq eshte shume intelegjent, ja kap shume mira gjerat ne krahasim me disa femije qe duken trullana. Por ne momentin qe fillon shkollimin ai mbetet statike dhe rritet e plaket gjysme tabulla rasa. Kurse ata femije qe si te vegjel jane duk trullana, pikrishte keta arrine me shume ne jete.
Femija mund te lind me nje lloj prirje per diqka, por nese nuk meson, nuk e ushtrone ate gjate jetes, ajo prirje zhduket-avullohet.
Si perfundim mendoj se pervoja eshte ajo qe e forcon ate lloj prirje dhe te jete i sukseshem ne njeren apo tjetren lami.
Qe ta pranoj se njeriu lind intelegjent dhe mbetet i atille per jete. Atehere po e tregoje nje perrall te vogel.
Kishte qen nje njeri i deshperuar, i pa fat dhe shume i zhgenjyer. Nje dite befasisht "flet" me zotin dhe ky i fundit ja kupton hallet dhe dertet e tij dhe i thote: te nesermen shko tek nje vend i caktuar, tek nje molle dhe prit aty se aty do ta kesh fatin qe do te ndryshoj gjithqka per te miren tende. Te nesermen shkon aty dhe ulet tek molla dhe pret. Nderkohe kalon nje udhetar i rastit dhe e pyet se qfar po ben ketu? Ky i tregon arsyen...Udhetari e kupton dhe i tregon se duhet te levize pak dhe te shkoj me posht dhe ta merre ate per te cilen ka ardh aty. Por ky nuk levize, me arsyetimin se tek ky vend-te molla i ka thene zoti dhe nuk levize asnje hap! Dhe ne fakt nuk fiton asgje.

Edhe per intelegjencen eshte pak a shume njejte. Nuk mjafton vetem te konstatojme se jemi intelegjent dhe te mos punojm asgje ne ate drejtim. Apo nese konstatojme se nuk jemi intelegjent dhe te pajtohemi me kete fakt, te themi keshtu me ka fal zoti mua!
Pavarsisht jemi apo nuk jemi intelegjent, duhet te kemi vullnet dhe qdo gje mund te arrihet.