MALET E SHARRIT

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

MALET E SHARRIT

Mesazh nga Naki prej Mon 23 Feb 2009, 12:02 pm

Prezantojnė zonėn kryesore pėr vlera botanike, faunistike, ekologjike, turistike, rekreative, sportive, edukative dhe kulturore tė Kosovės. Malet e Sharrit kanė diversitet biologjik mjaft tė theksuar. Flora dhe vegjetacioni ėshtė i pasur me lloje. Nė mesin e kėtyre llojeve 86 sosh, janė tė deklaruara me rėndėsi ndėrkombėtare, 26 lloje janė tė pėrfshira nė “Listėn e Kuqe”Evropiane tė shtazėve dhe bimėve si tė kėrcėnuara dhe 32 janė nė “Listėn e Kuqe”tė bimėve tė kėrcėnuara sipas IUCN - it. Duke u bazuar nė kėto fakte mund tė konsiderohet si qendėr e jetesės sė llojeve diversitare tė Ballkanit dhe Evropės. Njė pjesė e Maleve tė Sharrit ėshtė shpallur Park Kombėtar nė vitin 1986. Zona e mbrojtur me ligj ka sipėrfaqe prej 39 000 ha dhe shtrihet nė kufijtė e katėr komunave: Prizren, Shtėrpcė, Therandė dhe Kaēanik.
Gjeomorfologjia – Nė formimin morfologjik tė Sharrit kanė ndikuar lėvizjet tektonike tė tokės me ēka janė krijuar ngjeshje gjeomofologjike, gjithashtu edhe me forca tė jashtme tė cilat kanė pasur ndikim nė akullnaja, rrjedha tė ujit etj. Si rezultat i veprimeve akullnajore janė krijuar thellėsira tė cilat janė shndėrruar nė liqene akullnajore siē janė Liqeni i Livadhit, liqeni i Jazhincės dhe liqenet tjera mjaft atraktiv tė cilėt nė popull njihen si “Sytė e maleve.” Nė pėrbėrjen gjeologjike tė Sharrit marrin pjesė shkėmbinjtė e periudhės paleozoike, shkėmbinjtė gėlqeror, tė mermertė etj.
Klima – ėshtė nėn ndikimin e klimės kontinentale me dimra tė gjatė dhe reshje tė mėdha tė dėborės dhe verėra tė freskėta. Si shkak i kėsaj klime, temperaturat e ajrit janė mė tė ulėta pėr 10 – 15 0C se sa nė fushat e Kosovės. Kjo klimė ofron mundėsi tė jashtėzakonshme pėr zhvillimin e turizmit si gjatė dimrit ashtu edhe tė stinėve tė tjera.

Hidrologjia – Si rezultat i reshjeve tė shumta atmosferike, regjioni i Parkut Nacional tė Sharrit ėshtė jashtėzakonisht i pasur me ujėra qė pėrfshijnė njė numėr tė madh tė liqeneve me origjinė glaciale, burime dhe rrjedha tė disa lumenjve. Territorit tė maleve tė Sharrit i takojnė derdhjet e dy lumenjve, Lepenci dhe Lumėbardhi i Prizrenit. Lepeci krijohet me bashkimin e ujė-rrjedhave qė burojnė nga malet e Cerevcit dhe Jezercit e nė rrjedhėn e vet pranojnė degė tė shumta. Lumėbardhi i Prizrenit buron nė rajonin e Prevallės i cili gjithashtu mbledh shumė degė tė pasura me ujė. Nė territorin e Maleve tė Sharrit janė 25 liqene nė lartėsi mbidetare mbi 1900 m. tė cilėt pėrfaqėsojnė vlerat e veēanta natyrore tė Masivit tė Sharrit. Liqeni mė i madh ėshtė Liqeni i Livadhit(2173 m. )
Peizazhet - karakterizohen me vlera tė lojllojshme natyrore. Tėrėsinė atraktive peizazhore e pėrbėjnė pyjet, kullosat, livadhet tė shoqėruara me degėzime tė relievit shpesh tė krijuara nga prerjet e luginave nėpėr tė cilat kalojnė lumenj dhe pėrroska, vende – vende nė formė tė kanioneve dhe grykave me ujėvara apo liqene, duke pasqyruar pėrjetim tė kėndshėm tė kėsaj natyre tė bukur.

Pastori Ilir autokton nga Sharri

Pėrveē vegjetacionit pyjor, si komponentė mė e rėndėsishme e vlerave natyrore tė kėtij territori, vend tė rėndėsishėm zė edhe vegjetacioni i livadheve dhe kullosave.
Territori i Sharrit me biotopet e ndryshme ėshtė shumė i pasur nė pikėpamje faunistike. Nė tė janė prezent lloje tė veēanta tė shtazėve tė cilat ekskluzivisht janė tė lidhura pėr biotope specifike qė dmth. se pėrhapja e tyre ėshtė e ngushtė. Ndėrsa llojet e tjera qė hasen nė biotope tė ndryshme janė tė pėrhapjes sė gjerė. Fauna e Sharrit dhe nė pėrgjithėsi Mali Sharr, deri sot nuk ėshtė hulumtuar sa duhet, mirėpo nė bazė tė tė dhėnave tė literaturės mund tė konstatohet se fauna e Sharrit ėshtė mjaft e pasur. Nė pyjet e larta tė Sharrit jetojnė llojet e rėndėsishme tė gjitarėve siē janė ariu i murrmė (Ursus arctos), rrėqebulli (Lynx lynx), kaprolli (Capreollus capreolus) etj.
Gjithashtu nė kėto male gjejnė kushte tė volitshme pėr folenizim edhe lloje tė shumta tė shpendėve siē ėshtė shqiponja e maleve (Aquila chrysaetos) pastaj lloje tė tjera tė familjes sė grabitēarėve si dhe shumė lloje tė tjera tė grupit tė kėngėtarėve. Pėr shkak tė pasurisė ornitofaunistike Malet e Sharrit janė tė evidentuara nė listat ndėrkombėtare si Regjione tė rėndėsishme ornitofaunistike (IBA-Region).

Nė kuadėr tė Maleve tė Sharrit, gjenden edhe lokalitete me specifika tė veēanta natyrore, siē janė:
Luboteni - maja mė e lartė e Maleve tė Sharrit (2496 m). Ėshtė karakteristike se pėrbėrja gjeologjike e tij ėshtė kryesisht gėlqeror, qė dallohet nga malet tjera zinxhirore me pėrbėrje gjeologjike nga silikati. Deri tani janė konstatuar 649 lloje tė
bimėve vaskulare tė grupuara nė 81 familje dhe 21 asociacione bimore. Nė kuadėr tė
florės sė Lubotenit gjenden edhe lloje tė rralla dhe tė kėrcėnuara.
Gryka e Dulės -ėshtė e pasur me ujėvara dhe me lloje tė ndryshme tė bimėve tė rralla drurore, siē janė : Acer heildreichii, Sorbus aucuparia, Ulmus glabra, Pinus peuce etj.
Livadhi i Mbretit – Liqeni i Jazhincės shtrihet nė pjesėn shkėmbore tė Maleve tė Sharrit nėn majen e Bistrės. Ėshtė i gjatė 120 m, i gjerė 80 m dhe ka thellėsi 10 m.
Nė kėtė lokalitet gjenden kėto bashkėsi bimore: Fagetum Montanum, Sescerio -Pinetum heldreichii, Ajugo - pinetum peucis, ndėrsa nė pjesėt mė tė larta: Rhododendron – Pinetum peucis, lloji Dėllinja (Juniperus sp.)etj, ndėrsa nė pjesėn e epėrme: Ranunculetum -Cerenati, Potentillo doerfleri - Juncetum trifidi dhe Carex laevis - Sesleria comosa.
Lumi i Bukuruvaqės - lokacion i bukur me peizazhe interesante dhe shumė atraktive pėr vizitorėt. Kėtu ka njė numėr tė madh tė bimėve tė rralla dhe autoktone si: Pinguicula ballkanica, Alyssum sardicum, Crocus Sardicus, Anemone relics –narcissifolia, Draba doerfleri etj.
Ostrovica – kėtu gjendet bashkėsia bimore: Ptillotricho bruckenthalio – Pinetum mughi). Vlenė tė pėrmenden llojet Bornmuellera diecki dhe Cerastium neoscardicum, si bimė autoktone tė kėtij vendi. Pyjet me arnen (Pinus heldreichii) pėrfaqėsojnė njė shembull tė rrallė tė bashkėsisė pyjore nė Siujdhesėn Ballkanike e cila sė bashku me ahun, i jep njė pamje tė veēantė kėtij lokacioni. Vlerat turistike, kulturore, shkencore
dhe edukative tė Maleve tė Sharrit I tėrė territori i maleve tė Sharrit ka vlera tė
rėndėsishme natyrore dhe estetike. Karakteristikat e ndryshme dhe specifike tė elementeve tė veēanta tė mjedisit natyror dhe lidhja ndėrmjet tyre ofron kushte tė
veēanta tė pushimit, edukimit dhe rekreacionit. Studimet e shumta, dhe projektet turistike tregojnė se nė territorin e maleve tė Sharrit, ekzistojnė shumė mundėsi tė zhvillimit tė aktiviteteve turistike, rekreative e sportive, gjatė verės dhe dimrit. Atraksionet natyrore dhe afėrsia e regjionit me zonat e populluara, mundėson zhvillimin e formave tė ndryshme tė turizmit nė kėtė territor. Kushtet gjeografike dhe klimatike tė kėtij territori nxisin dhe pėrkrahin shfrytėzimin rekreativ tė zonės pėr aktivitete vjetore. Kushtet e volitshme pėr zhvillimin e aktiviteteve sportive,rekreative, etj ofrojnė mundėsi tė mira pėr zhvillimin e turizmit dimėror dhe veror.

Shqiponja e maleve AQUILA CHRYSAETOS e cila jeton ne Malet e Sharrit

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ju lutem rrespektoni rregulloren. » kliko kėtu «:
Rrespektoni rregulloren * Rrespektoni stafin * Rrespektoni anėtarėt tjerė * Shiqoni temat para se tė hapni njė tė re, mos hapni tema tė dyfishta * Pėrmbaju temave * JO Politikė nė kėtė forum * Mos ofendoni anėtarėt dhe stafin * Adminet dhe Moderatorėt duhet rrespektuar dhe vendimet e tyre janė tė prera* Antarėt e Stafit kanė tė drejtėn tė fshijnė, redaktojnė, lėvizin ose mbyllin tema tė caktuara (pa paralajmėrim) qė shkelin rregullat e forumit. Dduhet ta keni parasysh se ėshtė e pamundur qė tė vėrehen dhe tė modifikohen tė gjitha mesazhet. Tė gjitha postimet e postuara kėtu shprehnin kėndvėshtrimin e autorit dhe jo tė stafit tonė (pėrveq ne rastet kur autor ėshtė ndonjėri nga stafi).

Naki
WebMaster
WebMaster

Shteti: Republika e Kosovės
Postime: 8631
Kyējet nė forum: 13941
Regjistruar mė: 29/05/2007

Shiko profilin e anėtarit http://www.nasergashi.com

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: MALET E SHARRIT

Mesazh nga Naki prej Tue 24 Feb 2009, 12:27 am

Livadhi i Mbretit – Liqeni i Jazhincės shtrihet nė pjesėn shkėmbore tė Maleve tė Sharrit nėn majen e Bistrės. Ėshtė i gjatė 120 m, i gjerė 80 m dhe ka thellėsi 10 m.
Nė kėtė lokalitet gjenden kėto bashkėsi bimore: Fagetum Montanum, Sescerio -Pinetum heldreichii, Ajugo - pinetum peucis, ndėrsa nė pjesėt mė tė larta: Rhododendron – Pinetum peucis, lloji Dėllinja (Juniperus sp.)etj, ndėrsa nė pjesėn e epėrme: Ranunculetum -Cerenati, Potentillo doerfleri - Juncetum trifidi dhe Carex laevis - Sesleria comosa.

Lumi i Bukuruvaqės - lokacion i bukur me peizazhe interesante dhe shumė atraktive pėr vizitorėt. Kėtu ka njė numėr tė madh tė bimėve tė rralla dhe autoktone si: Pinguicula ballkanica, Alyssum sardicum, Crocus Sardicus, Anemone relics – narcissifolia, Draba doerfleri etj.

Ostrovica – kėtu gjendet bashkėsia bimore: Ptillotricho bruckenthalio – Pinetum mughi). Vlenė tė pėrmenden llojet Bornmuellera diecki dhe Cerastium neoscardicum, si bimė autoktone tė kėtij vendi. Pyjet me arnen (Pinus heldreichii) pėrfaqėsojnė njė shembull tė rrallė tė bashkėsisė pyjore nė Siujdhesėn Ballkanike e cila sė bashku me ahun, i jep njė pamje tė veēantė kėtij lokacioni.

Vlerat turistike, kulturore, shkencore dhe edukative tė Maleve tė Sharrit
I tėrė territori i maleve tė Sharrit ka vlera tė rėndėsishme natyrore dhe estetike. Karakteristikat e ndryshme dhe specifike tė elementeve tė veēanta tė mjedisit natyror dhe lidhja ndėrmjet tyre ofron kushte tė veēanta tė pushimit, edukimit dhe rekreacionit. Studimet e shumta, dhe projektet turistike tregojnė se nė territorin e maleve tė Sharrit, ekzistojnė shumė mundėsi tė zhvillimit tė aktiviteteve turistike,rekreative e sportive, gjatė verės dhe dimrit. Atraksionet natyrore dhe afėrsia e regjionit me zonat e populluara, mundėson zhvillimin e formave tė ndryshme tė turizmit nė kėtė territor. Kushtet gjeografike dhe klimatike tė kėtij territori nxisin dhe pėrkrahin shfrytėzimin rekreativ tė zonės pėr aktivitete vjetore.
Kushtet e volitshme pėr zhvillimin e aktiviteteve sportive, rekreative, etj ofrojnė mundėsi tė mira pėr zhvillimin e turizmit dimėror dhe veror.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ju lutem rrespektoni rregulloren. » kliko kėtu «:
Rrespektoni rregulloren * Rrespektoni stafin * Rrespektoni anėtarėt tjerė * Shiqoni temat para se tė hapni njė tė re, mos hapni tema tė dyfishta * Pėrmbaju temave * JO Politikė nė kėtė forum * Mos ofendoni anėtarėt dhe stafin * Adminet dhe Moderatorėt duhet rrespektuar dhe vendimet e tyre janė tė prera* Antarėt e Stafit kanė tė drejtėn tė fshijnė, redaktojnė, lėvizin ose mbyllin tema tė caktuara (pa paralajmėrim) qė shkelin rregullat e forumit. Dduhet ta keni parasysh se ėshtė e pamundur qė tė vėrehen dhe tė modifikohen tė gjitha mesazhet. Tė gjitha postimet e postuara kėtu shprehnin kėndvėshtrimin e autorit dhe jo tė stafit tonė (pėrveq ne rastet kur autor ėshtė ndonjėri nga stafi).

Naki
WebMaster
WebMaster

Shteti: Republika e Kosovės
Postime: 8631
Kyējet nė forum: 13941
Regjistruar mė: 29/05/2007

Shiko profilin e anėtarit http://www.nasergashi.com

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi