Kalaja e Lëkurësit-Sarandë

Kalaja e Lëkurësit ndodhet midis rrënojave të fshatit Lëkurës të braktisur në vitin 1878, mbi majën e një kodre të lartë që ngrihet në formën e një piramide. Kalaja ka planimetri pothuajse katrore: 42 x 44 m me dy kulla drejtkëndëshe në murin perëndimor. Nga kullat ruhet më mire kulla e qoshes jug-lindore, e cila në gjendjen e sotme ka një lartësi 7 m që arrin në lartësinë e dyshemesë së katit të dytë. Katet e para të kullave rrethore kanë shërbyer si depo dhe janë pajisur me frëngji, të vendosura rreth 1.20 m larg njëra tjetrës. Nga pozicioni i vendosjes së kullave del qartë se drejtimi i kontrollit të kështjellës ishte deti. Muret janë ndërtuar me gurë gëlqereje, të lidhur me llaç dhe të përforcuar me breza druri. Lartësia e mureve arrin 6,70 –7 m dhe trashësia deri në 2 m. Muret qarkoheshin nga një parapet i përshkruar me frëngji për topa, të mbuluara me gurë horizontalë. Frëngjitë kanë lartësi 0,50 m, gjerësi nga brenda 0,35 m dhe 0,04 –0,06 nga jashtë. Ato që përshkojnë parapetin në mure nuk janë aq tipike për armë zjarri, ato janë më të mëdha se frëngjitë e përdorura te Ali Pashë Tepelenës. Dikur ajo mbante një garnizon me rreth 200 ushtarë dhe ndërtimi i saj i përket mesit të shek.XVI. U ngrit në vitin 1537, kur Sulltan Sulejmani sulmoi Korfuzin dhe ishte i domosdoshëm kontrolli i skelës së Sarandës dhe rrugës Sarandë-Butrint, pasi ky i fundit ishte pushtuar nga venencianët.

Shenim fenomenal me vlere te falenderoj per kete postim arla.Mendohet nga historianët të jetë ndërtuar rreth viteve 1537, në kohën kur Sulltan Sulejmani sulmoi Korfuzin dhe i lindi si domosdoshmëri kontrolli i Skelës së Sarandës dhe rrugës që kalon Sarandë-Butrint.Ne vitet 1878 fshati sulmohet nga 800 andarte greke dhe per ate kohe kendon populli kendon:
Në Lëkurës u zu dufeku,
… Islam Fterra armë larë,
U vra në uxhum të parë.
Vete zhdukja e ketij fshat dhe emigrimi i popullsise ne Itali vjen si pasoje te anderteve greke.Kalaja e Lëkurësit, ka formën e katrorit nderkohë që një nga muret e kalasë ruhet deri në 7 metra ndërsa të tjerët deri në tre metra. Në mes të kalasë ndodhen gjurmet e nje kishe me afreske. Ajo nuk përmendet në asnjë burim historik, por sipas formave të ndërtimit, mendohet se i përket shekullit XVI- XVII. Nje burim dëshmon se kalaja e Lekuresit është ndërtuar në vitin 1537, kur sulltan Sulejman bëri një fushatë në këtë zonë dhe turqit donin të merrnin Korfuzin. Pra, ajo është përdorur për qëllime ushtarake nga osmanët dhe italianët.