Histori

Nga: Dr. Aid el-Karni

Në ligjëratën e sotme jemi me Musain a.s., birin e Imranit, trimin e heroin e tregimeve kuranore të cilat Allahu ia shpalli Muhammedit s.a.v.s. dhe shokëve të tij për t'i gëzuar, ngushëlluar dhe forcuar dhe nga këto tregime për të marrë mësim e përvojë:
"Në tregimet e tyre (të dërguarve dhe të Jusufit me vëllezër) pati mësime e përvojë për të zotët e mendjes. Ai (Kur'ani) nuk është bisedë e trilluar, por vërtetues i asaj që ishte më parë (librave të shenjtë) dhe sqarues i çdo sendi, e edhe udhërrëfyes e mëshirë për një popull që beson."
(Jusuf, 111)
Disa dijetarë kanë thënë: "Diskutimi që u zhvillua në mes Musait a.s. dhe faraonit ka qenë njëkohësisht dialektik, teorik, ushtarako-strategjik, ekonomik dhe pedagogjik." Për këtë qoftë mëshira e Allahut në këtë hero dhe trim, paraprijës i atyre që kanë ftuar në fenë e Allahut, i cili në ujërat e da'ves kësaj thirrje më fisnike, notoi më shumë se pesëdhjetë vjet.
Ejani që së bashku të dëgjojmë sesi Kurani tregon tregimin për këtë pejgamber fisnik.
Musai a.s. është në shkretëtirë, në dorën e djathtë mban shkopin i ulur në hijen e një peme, i lodhur nga ruajtja e bagëtisë së tij. Në këtë moment Allahu i tregon kujdesin e Tij dhe mëshirën dhe me shpalljen e Tij hyjnore e urdhëron të shkojë te zullumqari i madh i tokës, vrasësit, terroristit dhe kryelartit, te faraoni i humbur, i cili ka mbytur fëmijët e posalindur, popujt i robëronte dhe në Tokë mbjellte parregullsi të mëdha.
"A të ka ardhur ndonjë njohuri për ndodhinë e Musait?
Kur ai e pa një zjarr, e i tha familjes së vet: "Rrini ku jeni, se vërejta një zjarr, e unë ndoshta do t'ju sjellë ndonjë gacë prej tij, ose do të gjejë te zjarri ndonjë udhërrëfyes"."
(Ta Ha, 9-10)
Pastaj duke u afruar, përjetoi shok për të cilin assesi nuk kishte shpresuar:
"E kur shkoi te ai (zjarri), u thirr: "O Musa!"
Vërtet Unë jam Zoti yt, hiq atë që ke mbathur (opingat e nallet), se je në luginën e shenjtë Tuva.
Unë të zgjodha ty (për pejgamber), prandaj dëgjo mirë se ç'po të shpallet!"
(Ta Ha, 11-13)
Musai a.s. pyet në vete: "Kush je Ti, cila është Qenia Yte, çfarë kërkon prej meje?"
Allahu atëherë i thotë:
"Vërtet, vetëm Unë jam All-llahu, nuk ka zot tjetër pos Meje, pra Mua më adhuro dhe fal namazin për të më kujtuar Mua."
(Ta Ha, 14)
Ky është Zoti i botëve! Kjo është esenca e Tij te pasuesit ehli-sunnetit vel-xhema'at, andaj kur dikush të pyet: "Kush është Allahu?", ti përgjigju: "Allahu është Zot para të cilit nuk ka zota tjerë!"
Pastaj Allahu i madhërishëm me Musain a.s. fillon bisedë të butë, interesante dhe miqësore për t'ia mënjanuar nga ai hutinë dhe frikën, sepse situata në të cilën gjindej, ishte tejet e komplikuar dhe e rëndë të cilën qenia njerëzore nuk e përballon lehtë. Paramendoje që je duke biseduar me Allahun e madhërishëm dhe dëgjon urdhërat e Sundimtarit e gjithë sundimtarëve! Zemra e Musait a.s. gati i doli nga krahërori, andaj Allahu i drejtohet me të folur të butë, dhe që të mos frikësohej i tha:
"O Musa, ç'është ajo që e ke në të djathtën tënde?"
(Ta Ha, 17)
E kuptoi Musai a.s. përse i drejtohet kështu dhe nuk tha: "Ky është shkopi im", e pastaj të heshtë. I pëlqeu që Allahu iu drejtua kështu bukur, thjeshtë dhe me butësi, andaj përgjigjen e tij pak e zgjeroi, e zbukuroi në mënyrë që me Zotin e Lartëmadhëruar sa më gjatë të bisedojë:
"Ai (Musai) tha: "Ai është shkopi im që të mbahem në të, dhe me të u shkund (gjethe nga drunjtë) dhenve të mia, dhe me të kryej edhe nevoja të tjera."
(Ta Ha, 18)
Ka thënë Ibn Abbasi r.a.: "Allahu e mëshiroftë Musain a.s.! Ka qenë e mjaftueshme që në pyetjen e Allahut për atë çfarë ka në dorë të përgjigjej: "Ky është shkop". Mirëpo, ai në bisedë me Zotin e tij është kënaqur dhe bisedën pak e zgjati."
Allahu e pyet për shkopin e tij, sepse ky shkop do të bëhej pjesë e historisë si dhe leksion për gjeneratat e ardhshme për të marrë mësim.
"Ai (All-llahu) i tha: "Hidhe atë, O Musa!"
Ai e hodhi atë, kur ja, ai një gjarpër i madh që lëvizte me shpejtësi."
(Ta Ha, 19-20)
Qoftë i lavdëruar Allahu! Musai a.s. deri atëherë nuk dinte për këto mrekulli mbinatyrore. Për te shkopi ishte vetëm shkop, por përse u transformua në gjarpër që lëvizë? Dhe Musai filloi të ikë i tmerruar! Ndërsa Allahu e qetësoi duke i thënë:
"(All-llahu i) Tha: "Kape atë, e mos u frikëso, se Ne do ta kthejmë atë përsëri në gjendjen e mëparshme!"
(Ta Ha, 21)

Pastaj Allahu i tha Musait:
"Dhe, fute dorën tënde sqetullën tënde e do ta nxjerrësh atë të bardhë pa asnjë të metë. Kjo është një mrekulli tjetër."
(Ta Ha, 22)
Musai në shkretëtirë në errësirën e natës e pa zjarrin dhe u gëzua. Shkoi për të marrë ndonjë gacë për të ngrohur familjen e tij, sepse nata ishte e ftohtë, e është e njohur se netët në shkretëtirë janë shumë të ftohta. Shkoi për të marrë zjarr ose udhëheqës për udhëtim nate, por aty hasi në befasi të madhe. Ishte zjarri që nuk ngroh trupin por shpirtin. Ishte zjarr që udhëzon në udhëtim të gjatë.
Zemra dridhet, qenia njerëzore tronditet, kur njeriu mendon këtë skenë. Musai tërësisht i vetmuar në errësirë, e nata e mbuluar me vellon e zezë.
Ky, atom i vogël, i dobët takon Krijuesin e Plotfuqishëm! Mendja njerëzore këtu ndalet, nuk mund të njoh dhe gjykojë, nuk mund të përcaktohet ky zë dhe çfarë ishte dhe as të definohet. Ky ishte urdhër i Allahut të cilin ne e besojmë se ndodh e nuk pyesim si, sepse mënyra e kësaj ndodhie është mbi njohjen dhe kuptimin njerëzor.
Pastaj Allahu e obligon që ta thërret faraonin në fenë e Tij, dhe kështu filloi udhëtimi i vështirë dhe i gjatë e i lodhshëm:
"Shko te faraoni se ai ka ngritur kokë (është bërë arrogant)."
(Ta Ha, 24)
Paramendoni Musain a.s. derisa dëgjon këtë urdhër të Zotit, e dimë që ai nga faraoni iku për shkak se e mbyti njeriun nga klani i tij dhe në mungesë të tij, faraoni e dënoi me vdekje.
Nuk e urdhëroi që të shkojë te suita e faraonit apo te ushtria e tij, as nuk e urdhëroi t'i shkruajë letër ose ngjajshëm, por e urdhëroi qartë që direkt të drejtohet te ky zullumqar, ngase në zullum e kaloi çdo masë duke derdhur gjakun e të pafajshmëve, mbytur fëmijët, duke mbjellur urrejtje, frikësim, rrënim qyteteve dhe shumë gjenerata duke i shkelur dhe shtypur me këmbë.
Çfarë kërkoi Musai a.s. nga Zoti i tij?
"Ai (Musai) tha: "Ma zgjero (më ndihmo) gjoksin tim!
Dhe më lehtëso në këtë punë timen!
Ma zgjidh nyjen e gjuhës sime!
Që ta kuptojnë fjalën time!"
(Ta Ha, 25-28)
Musai a.s. nuk ka qenë elokuent, por i ka "përbirë" disa shkronja kur fliste, e që sado e pengonte. Kështu, ekzistonte mundësia që ky zullumqar i përbetuar ta përqesh e që në realitet edhe ndodhi, kur i tha:
"Pra, unë jam më i mirë se ky qyqar që mezi flet!"
(Ez - Zuhruf, 52)
Sikur deshi të thotë: "Unë jam më i pasur se ai, kam pushtet më të madh, jam më elokuent se ai."
Gjithashtu, Musai a.s. nga Allahu kërkoi ndihmues në këto momente të vështira dhe e përmend me emër:
"Më cakto një ndihmëtar nga familja ime,
Harunin, vëllain tim,
Që me të të ma forcosh fuqinë time,
Bëma shok atë në punën time."
(Ta Ha, 29-32)
Sikur deshi të thotë: "Punë ka shumë, mundi i madh, andaj dëshiroj vëllain tim që të përkujdeset për mua që të më përkrah e fuqizoj kundër këtij zullumqari, dhe tërë kjo:
"Në mënyrë që të madhërojmë Ty më shumë,
Dhe të përkujtojmë Ty shpesh."
(Ta Ha, 33-34)
Sepse dy vetë më tepër lavdërojnë dhe e përkujtojnë Allahun se një. Vëllai i mirë dhe i devotshëm tërheq vërejtjen kur harron, i jep fuqi të re. Kur e përfshin dëshpërimi dhe pashpresa:
"Vërtet, Ti je Ai që na sheh dhe na i di punët."
(Ta Ha, 35)
Ti, o Zot i di më së miri dobësitë tona, andaj na ndihmo në kryerjen e kësaj detyre të rëndë.
Përgjigjja e Allahut ishte:
"Ai (All-llahu) tha: "O Musa, t'u dha ajo që kërkove!"
(Ta Ha, 36)
Pastaj Allahu i madhërishëm përkujton Musain a.s. për të kaluarën e tij dhe mirësitë me të cilat u begatua pandërprerë, duke ia përmendur ndodhitë nga fëmijëria e hershme dhe e vonshme:
"Ne edhe një herë ta dhuruam ty mirësinë Tonë.
Atëherë kur nënën tënde e frymëzuam me atë që nuk kuptohet ndryshe pos me inspirim (me frymëzim - shpallje).
(Ne i thamë) "Vëre atë (fëmijë, Musain) në arkë, e mandej hidhe në lumë e lumi e hedhë në breg, atë e merr armiku Im dhe i tij. E nga ana Ime mbolla (në zemra të njerëzve) dashuri ndaj teje, e që të edukoheshe nën mbikëqyrjen Time."
(Ta Ha, 37-39)
Ti edukohesh nën mbikëqyrjen Time në prani të faraonit, armikut tënd dhe Timin, afër dorës së tij pa roje, pa askë për të mbrojtur. Mirëpo, syri i tij nuk të kap me të keq, sepse Unë të kam përfshirë me mëshirën Time.
Dora e tij nuk mund të bëjë kurrfarë dëmi, sepe ti je rritur nën mbikëqyrjen Time.
Nuk ka asnjë komentues që mund t'i shtojë çfarë është kjo shprehje mahnitëse kuranore që reflekton ndieshëm, këndshëm dhe fuqishëm:
"Ti edukohesh nën mbikëqyrjen Time."
(Ta Ha, 39)
Si ta përshkruaj gjuha e njeriut krijesën që rritet nën mbikëqyrjen e Allahut? Kjo është një pozitë, kjo është fisnikëri në të cilën njeriu realizon momentin e përkujdesit. E çfarë pozite përjeton ai i cili edukohet nën mbikëqyrjen e Allahut?
Për këtë Musai ishte në gjendje të pranojë këtë thirrje të lartë që e morri.
O Musa, a ka nder më të madh sesa Zoti i Lartësuar e thërret me emër njërin prej robërve të Tij?

Përktheu dhe përshtati: Prim.dr.med.sc. Ali F. Iljazi

KomentatorëtKush është ky për të cilin u qortua Pejgamberi fisnik prej mbi shtatë qiejve me qortimin më të ashpër dhe më të dhembshëm?![justify]Kush është ky për të cilin zbriti Xhebraili besnik në zemrën e Pejgamberit fisnik me shpallje nga ana e Allahut?!

Ai është Abdullah ibnu Um-mi Mektumi, muezini i Pejgam-berit a.s.

* * *

Abdullah ibnu Um-mi Mektumi ishte mekas, kurejshit. Me Pejgamberin a.s. e lidhnin lidhjet familjare. Ai ishte i biri i dajës së nënës së besimtarëve, Hatixhes, të bijës së Huvejlidit r.a.

Babai i tij ishte Kajs ibnu Zaidi, kurse nëna e tij ishte Atika bintu Abdullah. Është quajtur Umu Mektum, sepse ajo e kishte lindur atë të vërbër!

* * *

Abdullah ibnu Um-mi Mektumi e përjetoi lindjen e dritës në Mekë dhe Allahu ia zgjeroi zemrën e tij me iman (besim) dhe ishte prej muslimanëve të parë.

Abdullah ibnu Um-mi Mektumi i përjetoi vuajtjet e muslimanëve në Mekë me të gjitha sakrificat dhe qëndrueshmëritë.

Vuajti nga mundimet dhe torturat e kurejshitëve ashtu sikurse edhe as-habët e tjerë. Mirëpo, ai i përballoi të gjitha torturat dhe asnjëherë nuk iu dobësua besimi. Përkundraj, ato ndikuan që lidhja e tij me fenë e Allahut të forcohet, dashuria e tij për Librin e Tij të jetë më e madhe dhe dashuria e tij për Pejgamberin a.s. të shtohet.

* * *

Dashuria e tij ndaj Pejgamberit a.s. dhe dëshira e tij për ta mësuar përmendsh Kur’anin e Madhërishëm bëri që ai të shfrytëzojë çdo rast për këtë qëllim.

Dëshira e tij që të jetë sa më gjatë në shoqëri me Pejgamberin a.s. nganjëherë e mashtronte që ta merrte pjesën e vet dhe pjesën e tjetërkujt...

Në këtë kohë, Pejgamberi a.s. ballafaqohej me të madhe me parinë kurejshite, lakmonte në Islamin e tyre. Një ditë prej ditësh u takua me Utbe ibnu Rebian, vëllanë e tij, Shejbe ibnu Rebian, Amr ibnu Hishamin, të njohur me ofiqin Ebu Xhehl, Umeje ibnu Halefin, El-Velid ibnul Mugiren, babain e Sejfullahut dhe Halidin dhe hyri me ta në dialog, duke ua ofruar atyre parimet islame, duke shpresuar se ata do t’i përgjigjen apo së paku do t’i ndërprejnë torturat e tyre ndaj as-habeve të tij.

* * *

Në momentin kur Pejgamberi a.s. ishte duke biseduar me ta, iu afrua Abdullah ibnu Um-mi Mektumi, e luti t’ia lexojë një ajet të Kur’anit dhe i tha:

- O i Dërguari i Allahut, më mëso diçka prej atyre që të ka mësuar ty Allahu!

Por, Pejgamberi a.s. ia ktheu shpinën atij, e shikoi mrrolshëm dhe shkoi pas parisë kurejshite, duke shpresuar se ata do ta pranojnë Fenë Islame dhe me kalimin e tyre në Islam ai do të forcohet dhe thirrja e re do të fitojë një fuqi të re.

Posa Pejgamberi a.s. e përfundoi bisedën e tij me ata dhe u nda prej tyre dhe deshi të kthehej te familja e tij, Allahu xh.sh. ia mori një pjesë të të pamurit të tij dhe iu duk sikur diçka i mëshonte në kokën e tij.

Prej asaj dite, Pejgamberi tregoi respekt të veçantë ndaj Abdullah ibnu Um-mi Mektumit. Kur shkonte tek ai, e ofronte pranë mexhlisit të vet, e pyeste për gjendjen e tij dhe çdo nevojë që kishte ai ia plotësonte.

Kjo nuk duhet të na çudisë aspak, sepse për këtë njeri Pejgamberi a.s. ishte qortuar prej mbi shtatë qiejve në mënyrën më të ashpër.

* * *

Kur kurejshitët e ashpërsuan terrorin dhe reprezaljet e tyre ndaj Pejgamberit a.s. dhe atyre që ishin me të, Allahu xh.sh. ua lejoi muslimanëve të bëjnë hixhret. Abdullah ibnu Um-mi Mektumi ishte i pari që e lëshoi vendlindjen duke ikur për hir të ruajtjes së fesë së vet.

Ai dhe Mus’ab ibnu Umejri ishin prej të parëve që arritën në Medinë nga sahabët e Pejgamberit a.s.

Posa arriti në Jethrib, Abdullah ibnu Um-mi Mektumi dhe shoku i tij, Mus’ab ibnu Umejri, filluan të shkonin nëpër njerëz për t’ua mësuar leximin e Kur’anit dhe bazat elementare të fesë.

Me ardhjen në Medinë Pejgamberi a.s. e mori Abdullah ibnu Um-mi Mektumin dhe Bilal ibnu Rebahin si dy muezina të muslimanëve, të cilët pesë herë në ditë e thërrisnin me zë të lartë fjalën e dëshmisë, i ftonin njerëzit në punën më të mirë dhe i nxitnin në shpëtim.

Bilali e thirrte ezanin, kurse Ibnu Um-mi Mektumi bënte ikametin, apo ndoshta ezanin e thirrte Ibnu Um-mi Mektumi kurse ikametin e bënte Bilali.

Bilali dhe Ibnu Um-mi Mektumi ishin të njohur për banorët e Medinës, në veçanti gjatë muajit të Ramazanit, sepse muslimanët hanin syfyr kur njeri prej tyre e thirrte ezanin dhe i jepnin fund syfyrit kur ezanin e thirrte tjetri.

Bilali e thirrte ezanin natën dhe i çonte njerëzit në syfyr, ndërsa Ibnu Um-mi Mektumi priste agimin e mëngjesit dhe asnjëherë nuk gabonte.

Pejgamberi a.s. e respektonte aq shumë Ibnu Um-mi Mektumin saqë e caktoi zëvendës të vetin në Medinë më shumë se dhjetë herë kur ai nuk ishte prezent aty. Njëra prej tyre ishte dita kur Pejgamberi a.s. mori pjesë në ekspeditën e çlirimit të Mekës.

Pas betejës së Bedrit, Allahu xh.sh. ia zbriti Pejgamberit a.s. disa ajete kur’anore me anë të të cilave lartësohet vlera e atyre që luftojnë në rrugën e Allahut dhe kanë përparësi ndaj atyre të cilët nuk marrin pjesë në luftë, që ta nxisë luftëtarin në luftën e tij dhe ta përbuzë atë që nuk merr pjesë në luftë për shkak të indiferentizmit të tij. Kjo ndikoi dukshëm në shpirtin e ibnu Um-mi Mektumit dhe i erdhi rëndë të mos jetë pjesëmarrës në këtë të mirë, dhe tha:

Zejd ibnu Thabiti, shkruesi i shpalljes së Pejgamberit a.s., thotë:

"Isha pranë Pejgamberit a.s. kur e kapi një kllapi dhe kofsha e tij ra mbi kofshën time. Nuk kisha parë asnjë gjë më të rëndë se kofsha e Pejgamerit a.s. Pastaj i doli kllapia dhe tha:

Edhe pse Allahu xh.sh e liroi Abdullah ibnu Um-mi Mektumin dhe të tjerët si ai prej pjesëmarrjes në luftë, shpirti i tij ambicioz nuk u qetësua me qëndrimin me ata që nuk luftuan dhe vendosi të marrë pjesë në luftë për hir të Allahut...

Ai e bëri këtë për arsye se shpirtrat e mëdhenj nuk janë të kënaqur vetëm se me vepra të mëdha.

Prandaj, që prej asaj dite, ai lakmoi që mos t’i kalojë asnjë betejë dhe ia caktoi vetes vendin në sheshin e luftës. Ai thonte që:

- Më lëni mua ndërmjet dy radhëve dhe ma jepni flamurin ta mbaj dhe ta ruaj...

Unë jam i verbër dhe nuk mund të iki...

* * *

Në vitin e katërmbëdhjetë të hixhretit, Omer ibnul Hattabi vendosi të hyjë me persianët në betejën vendimtare që ta shpartallojë shtetin e tyre, ta shkatërrojë fuqinë e tyre dhe me këtë t’u hapë rrugët ushtrive muslimane. Për këtë qëllim iu shkruajti mëkëmbësve të tij e u tha:

"Bëni mobilizimin e përgjithshëm. Të gjithë ata që kanë armë, kuaj dhe pasuri drejtojini tek unë sa më parë të jetë e mundur!"

Grupet e muslimanëve filluan t’i përgjigjen thirrjes së Farukut (Omerit r.a.) dhe vërshuan në drejtim të Medinës nga çdo anë. Në mesin e tyre ishte edhe luftëtari i verbër Abdullah ibnu Um-mi Mektumi.

Faruku r.a. e caktoi në krye të ushtrisë së madhe Sa’d ibnu Ebi Vekkasin, të cilin e këshilloi dhe e përcolli jashtë Medinës.

Kur ushtria muslimane arriti në Kadisije, u paraqit Abdullah ibnu Um-mi Mektumi, i veshur me parzmore dhe me tërë pajisjet e tij luftarake, vullnetarisht për të mbajtur flamurin e muslimanëve: ta mbrojë atë apo të vdesë me të në dorë.

* * *

Dy ushtritë u përleshën tri ditë të vështira e të përgjakshme...

Dy palët luftuan me aq ashpërsi, saqë historia e luftërave nuk mbante mend një luftë të tillë, derisa në agimin e ditës së tretë muslimanët korrën fitore bindëse. Në këtë luftë mori fund së ekzistuari njëra prej perandorive më të mëdha në histori...

Pushoi se ekzistuari një ndër fronet më të vjetra...

U ngrit lart flamuri i monoteizmit në tokën e paganizmit...

Çmimi i kësaj fitoreje ishte me qindra e mijëra shehidë. Në mesin e atyre shehidëve ishte Abdullah ibnu Um-mi Mektumi...

U gjet i vdekur, i larë me gjakun e tij, duke e përqafuar fort flamurin e muslimanëve.

EBU DHERR EL-GIFARI
"Nuk mbajti toka e as nuk njohu qielli njeri më të drejtë se Ebu Dherrin."
Muhammedi a.s.

Në luginën "Veddan", e cila e lidh Mekën me botën e jashtme, jetonte fisi "Gifar".

Fisi "Gifar" jetonte me ato dromca të vogla të tregtisë, që mbartnin karvanet e kurejshëve duke shkuar në Sham apo duke u kthyer prej tij.

Ndoshta jetonin edhe nga plaçkitja e këtyre karvaneve, nëse ata nuk u jepnin atë që dëshironin ata.

Xhundub ibnu Xhunadete, i njohur me ofiqin Ebu Dherr, ishte njëri prej bijve të këtij fisi. Mirëpo, ai dallohej prej tyre me guximin, mençurinë dhe largpamësinë e tij...

Ai me plot keqardhje i shikonte pjesëtarët e popullit të vet që i adhuronin idhujt e ndryshëm.

Ai i shikonte me përbuzje besimet në të cilat besonin arabët për shkak se ato nuk kishin kurrfarë vlere.

Ai priste paraqitjen e një pejgamberi të ri, i cili do t’ua mbushte njerëzve mendjet dhe zemrat dhe do t’i nxirrte prej errësirës në dritë.

* * *

Pas pak kohe, derisa ishte në shkretëtirën e tij, Ebu Dherrit i arriti lajmi i paraqitjes së Pejgamberit të ri në Mekë, e ai i tha vëllait të vet, Enisit:

- Shko deri në Mekë, studio lajmet e këtij njeriu që pretendon se është pejgamber dhe thotë se atij i vjen shpallja nga qielli, dëgjo disa prej fjalëve të tij dhe më sill diçka prej tyre.

* * *

Enisi shkoi në Mekë dhe u takua me të Dërguarin e Allahut, dëgjoi prej tij, pastaj u kthye në shkretëtirë, ku ishte duke e pritur me padurim Ebu Dherri. Ai e pyeti me plot dashuri për lajmet e pejgamberit të ri.

Enisi i tha:

- Betohem në Allahun se pashë një njeri që thërret në moral të lartë dhe thotë fjalë që nuk janë poezi.

Ebu Dherri atëherë pyeti:

- Ç’thonë njerëzit për të?

Ai u përgjigj:

- Thonë se është magjistar, fallxhi dhe poet.

Ebu Dherri tha:

- Betohem në Allahun se nuk e ke shuajtur etjen time e as nuk e ke kryer porosinë time. A pranon të kujdesesh për familjen time e unë të shkoj atje dhe ta studioj çështjen e tij?

Enisi i tha:

- Po. Mirëpo, ki kujdes me njerëzit e Mekës.

* * *

Ebu Dherri u përgatit për rrugë, mori me vete një kënatë të vogël me ujë dhe të nesërmen u nis në drejtim të Mekës. Dëshironte të takohej me Pejgamberin a.s. dhe të studionte vetë çështjen e tij.

* * *

Ebu Dheri arriti në Mekë i frikësuar nga banorët e saj. Atij i kishin arritur lajmet e hidhërimit të kurejshëve për përbuzjen e zotërave të tyre nga ana e pasusve të Muhammedit.

Për këtë ai nuk dëshiroi të pyes askë për Muhammedin, sepse nuk e dinte se njeriun që do ta pyeste a do të ishte prej pasuesve apo kundërshtarëve të tij.

* * *

Kur erdhi nata, ai u shtri në Qabe. Rastësisht kaloi atypari Aliu r.a., e njohu se është jabanxhi dhe i tha:

"Eja tek unë o njeri!" Shkoi me të dhe atë natë e kaloi tek ai. Në mëngjes e mori kënatën dhe janxhikun e tij dhe u kthye në Qabe, duke mos e pyetur njeri-tjetrin për asnjë send.

Ebu Dherri e kaloi edhe ditën e tij të dytë duke mos u njohur me Pejgamberin a.s. Kur erdhi mbrëmja, i mori sendet që kishte me vete prej Qabes dhe pranë tij kaloi Aliu r.a., i cili i tha:

- A nuk ka ardhur koha që njeriu të dijë shtëpinë e vet?!

Pastaj e shoqëroi deri në shtëpi, bujti përsëri natën e dytë, dhe nuk e pyetën njëri-tjetrin për asnjë send.

Natën e tretë Aliu i tha shokut të vet:

- A më tregon ç’të solli në Mekë?

Ebu Dherri i tha:

- Unë erdha në Mekë prej një vendi të largët. Dëshiroj të takohem me Pejgamberin e ri dhe të dëgjoj diçka që thotë ai.

Shenjat e gëzimit u dukën në fytyrën e Aliut r.a. e i tha:

- Betohem në Allahun se ai vërtet është i Dërguari i Allahut dhe ai... dhe ai...

Nesër në mëngjes eja pas meje. Nëse shoh diçka prej së cilës kam frikë për ty, unë do të ndalem, do të bëj sikur dua të derdh ujë, e nëse vazhdoj, përcillmë dhe hy aty ku do të hyj unë.

* * *

Atë natë, Ebu Dherri nuk i mbylli sytë nga gëzimi se do të takohet me Pejgamberin a.s. dhe dëshira për të dëgjuar diçka që i shpallet atij.

Në mëngjes, Aliu u nis me mysafirin e tij për në shtëpinë e Pejgamberit fisnik e pas tij shkonte Ebu Dherri, duke e përcjellë hap pas hapi, pa shikuar as majtas e as djathtas, derisa më në fund hyn në shtëpinë e Pejgamberit a.s. e Ebu Dherri tha:

- Es-selamu alejke ja resulullah"! (Paqja e Zotit qoftë mbi ty, o i Dërguar i Allahut!)

Pejgamberi a.s. ia ktheu:

- Ve alejke selamullahi ve rahmetuhu ve berekatuhu" (Edhe mbi ty qoftë paqja e Allahut, mëshira dhe begatia e Tij!)

Ebu Dherri ishte i pari që e përshëndeti Pejgamberin me përshëndetjen islame, pastaj ajo u përhap dhe u përgjithësua.

* * *

Pejgamberi a.s. filloi ta ftojë Ebu Dherrin në fenë islame dhe ia lexonte Kur’anin. Aty për aty e shpalli fjalën e dëshmisë dhe hyri në fenë e re para se të largohej prej aty. Ishte i katërti apo i pesti prej atyre që kishin pranuar fenë islame.

Ia japim fjalën Ebu Dherrit të na tregojë pjesën e mbetur të tregimit të tij, i cili thotë:

Pas kësaj qëndrova me Pejgamberin a.s. në Mekë, i cili m’i mësoi bazat e fesë islame, më mësoi të lexojë disa pjesë të Kur’anit e pastaj më tha:

- Mos i trego askujt për Islamin tënd në Mekë, sepse unë kam frikë se do të të vrasin.

Atëherë thashë:

- Betohem në Allahun, në duart e të Cilit është shpirti im, se nuk do të largohem nga Meka derisa të shkoj në Qabe dhe të bërtas me tërë fuqinë time për thirrjen e vërtetë në mesin e kurejshitëve. Pejgamberi a.s. heshti.

Shkova në Qabe. Kurejshitët ishin ulur dhe bisedonin në mes vete. Shkova në mesin e tyre dhe bërtita me zë të lartë: O Kurejshë! Unë dëshmoj se nuk ka zot tjetër përveç Allahut dhe se Muhammedi është i Dërguari i Allahut.

Ende pa arritur fjalët e mia në veshët e popullit, të gjithë u tmerruan dhe u ngritën prej kuvendimeve të tyre dhe thanë:

- Na e sillni atë të marrë.

U ngritën dhe filluan të më rrahin deri në vdekje. Aty më kapi El-Abas ibnu Abdul Mutalibi, xhaxhai i Pejgamberit, i cili më mori në mbrojtje, pastaj iu drejtua atyre dhe iu tha: - Medet për ju! A doni të vrisni një njeri prej "Gifarit", kurse rruga e karvaneve tuaja është nëpër tokën e tyre?! Largohuni prej meje!

Pasi më doli kllapia, shkova te Pejgamberi a.s. Kur pa se çka më kishte ndodhur, më tha:

- A nuk ta ndalova që të shpallësh Islamin tënd?

I thashë:

- O i Dërguari i Allahut. Kjo më brente thellë në shpirt dhe desha ta bëja.

Atëherë më tha:

- Shko te populli yt! Lajmëroji ata për atë që ke parë dhe që ke dëgjuar. Thirri ata në fenë e Allahut. Me siguri Allahu do të të shpërblejë ty për të gjitha këto.

Kur të të arrijë lajmi se unë e kam shpallur thirrjen islame haptazi, eja tek unë.

Ebu Dherri pastaj vazhdon e thotë:

- U nisa dhe arrita në vendlindjen time. Më takoi vëllai im, Enisi, i cili më pyeti:

- Ç’bëre?

I thashë:

- Unë e pranova fenë islame.

Nuk kaloi shumë kohë dhe atij Allahu ia zgjeroi kraharorin e i tha:

"Edhe unë pranova fenë tënde."

Pastaj shkuam te nëna jonë dhe e thirrëm në fenë islame, e cila po ashtu e pranoi.

Prej asaj dite nisi kjo familje besimtare të thërras në fenë Islame duke i përballuar të gjitha vështirësitë derisa në fisin "Gifar" e pranuan fenë islame një numër i madh i njerëzve dhe filluan ta falin namazin.

Një grup tjetër tha:

"Do të mbesim në fenë tonë e kur të shkojë Pejgamberi në Medinë do ta pranojmë fenë islame. Por kur Pejgamberi a.s. kaloi në Medinë, ata e pranuan fenë islame. Pejgamberi a.s. për këtë kishte thënë:

- Fisin Gifar e ka falur Allahu. Ata e pranuan Islamin, Allahu i shpëtoftë!

Ebu Dherri qëndroi në shkretëtirën e tij derisa kaloi beteja e Bedrit, e Uhudit dhe e Hendekut. Pastaj kaloi në Medinë, iu përkushtua Pejgamberit a.s. dhe kërkoi leje që të jetë në shërbimin e tij. Pejgamberi a.s. e lejoi të jetë në shërbimin e tij dhe ai u kënaq me shoqërimin e tij dhe u gëzua që ishte në shërbimin e të Dërguarit.

Pejgamberi a.s. vazhdoi t’i japë përparësi atij mbi të tjerët dhe ta respektojë atë. Asnjëherë nuk ndodhi që të takojë e të mos përshëndetet dhe të mos i buzëqeshë.

* * *

Kur Pejgamberi a.s. kaloi në botën e amshueshme, Ebu Dherri nuk pati durim të qëndrojë në Medinën e ndritshme, pasiqë ajo kishte mbetur pa zotëriun e saj. Prandaj ai u shpërngul diku në fshatrat e Shamit dhe qëndroi atje gjatë hilafetit të Ebu Bekr Es-Sidikut dhe Omer ibnul Hatabit r.a.

Gjatë halifatit të Osmanit r.a. shkoi të jetojë në Damask dhe vërejti dhënien e muslimanëve pas begative të kësaj bote, e cila e habiti dhe e bëri ta gjykojë atë mënyrë të jetesës. Osman ibnu Afani r.a. e ftoi në Medinë. Ai iu përgjigj ftesës së tij dhe shkoi. Mirëpo ai nuk e pëlqeu dhënien e njerëzve pas të mirave të kësaj bote, por edhe njerëzit nuk e pëlqenin qëndrimin e tij ndaj tyre. Për këtë, Osmani e urdhëroi të transferohej në fshatin "Rebdha", një fshat i vogël në afërsi të Medinës, në të cilin u shpërngul dhe jetoi larg njerëzve një jetë asketi, larg begative të kësaj bote, duke u mbështetur në përvojën e Pejgamberit a.s. dhe dy as-habëve të tij, të cilët e preferuan jetën e amshueshme nga të mirat e jetës së përkohshme.

* * *

Një ditë prej ditësh tek ai hyri një njeri dhe nisi të hedhë shikimin në të gjitha anët e shtëpisë së tij, por nuk vërejti asnjë orendi.

Atëherë e pyeti: - O Ebu Dherr, ku janë orenditë e tua?!

Ai iu përgjigj. - Ne kemi një shtëpi atje (e kishte fjalën për ahiretin), ku e dërgojmë pasurinë tonë më të mirë.

Njeriu e kuptoi qëllimin e tij dhe i tha:

- Mirëpo, ti patjetër duhet të kesh pasuri, derisa je në këtë shtëpi (do të thotë në këtë dynja).

Ai u përgjigj: - Mirëpo i zoti i shtëpisë nuk na lë në të.

* * *

Emiri i Shamit ia kishte dërguar atij treqind dinarë dhe i kishte thënë:

- Përdori këto për nevojat e tua. Mirëpo, ai ia ktheu dinarët atij dhe i tha: "A nuk gjeti emiri i Shamit njeri tjetër, vetëm mua?!"

Në vitin tridhjetë e dy sipas hixhretit, sahabi i devotshëm kaloi në jetën e amshueshme. Për të Pejgamberi a.s. kishte thënë:

"Nuk mbajti toka e as nuk njohu qielli njeri më të drejtë se Ebu Dherri."