Qka asht smundja ALZHEIMER (alzajmer)

Qrregullim i fonkcionimit trurit shkakton shum pa regullsi: memorjen, aftesija e gjykimit (qka asht ne rregull dhe qka jo), apraxi (kur truri harron se si perdoren sendet e perditshme), gnosie (qe nuk i njef format e gjerave a po nuk e din cili ze i perket ciles kafsh),... keto gjera qe ndikojn shum ne jeten e perditshme te pacientit.


Smundjen e Alzheimerin e shoqerojn:

• qrregullime njohjes dhe i sjelljes qe perbejn sindromin e qmenduris.

• plagë cerebrale (truri) qe karrakterizohet me pllaka te pleqeris dhe shkaterrim i neurofibrillary (qka do te thot ne tru shkatrohen fibret lidhse te neuroneve).

Shkaku fiziologjik i smundjes Alzheimerit asht vdekja e neuroneve te trurit, i organit pergjegjes per trajtimin e informacionit (rolin e integrimit, njohjes dhe te identifikimit informacionit)
Fillimisht Alzheimeri prek trurin nga anash dhe vjen perpara tek balli (lobi teporal i trurit), pikerisht ajo pjes e trurit asht qe mson dhe memorizon informacionet qe shkojn ne tru si sinjale.
Shenja e par tek pacienti asht harresa dhe kjo ben qe pacienti te shkoj te specialisti neurolog, geriater, neuropsykolog.

Simptomet:

- Mosha kur shfaqet smundja asht nga 40 der 86 vjet, ne te shumten e rasteve asht pas 60 vjetesh.

- ndryshim progresiv i memories dhi i funkcioneve tjera te njohjes per te mbajt ne jeten e perditshme.

- qrregullim i gjuhes (aphasie), qrregullim ne berjen e gjesteve (apraxie) dhe i aktivitetit perceptual (agnosie).

Fasa 1

Evulucioni:
Qrregullimi memorjes asht simptom i pare i smundjes Alzheimerit. Ato harresa jan te kohve te fundit jo te hershme qe pengojn ne jeten e perditshme te pacientit. Persh.: harresa qelsave, harresa me mshel kronin, harres e 1 takimi...
Ketyre qrregullimeve ju bashkangjitet dhe problemi gjuhes dhe i logjikes (si persh.: llogaritje, rrezulltate ...) shum te lehta por te cilet nuk mund ti zgjedhin.
Edhe emocionet jan te qrregulluara shpesh her ne trishtim, dhe kesaj i shtohet zvoglimi i motivimit qe te ben te mendon si nje fillim depresioni.
Kjo fazë zgjat mesatarisht 2 deri 4 vjet dhe dhe pacienti asht autonom.



Sindromi Alzheimerit vertetohet. Fonkcionet e njohjes jan te perkeqsuara, pacienti humb autonomin gradualisht: pacienti asht ne rrezik ne qoft se jeton vetem (pa as kend).
Qrregullimet e memorjes jan shum te mdha. Ngjarje te fundit edhe nese jan te ngarkuara emocionalisht do te harrohen. Identiteti pacientit dhe i atyre qe rrethojn po ashtu harrohet gradualisht nga pacienti.
Humbjen e gjuhes mund ta shpjegoj ne ket mnyr, persh.: ne vend se me then <> thot << adin bre aj qe asht per me rreh ... per me shti baskin ne zit, ato bre>> mungesa fjalve qe deryron me u sill ne rreth per me then ate qka don me then.
Ose rasti ku nuk i njef me antaret e familjes a po personalietet publike te njohura.
Ose rasti me i keq ku pacienti mundohet te vesh gjemperin ne kemb sikur te veshte pantollonat.
Sjellja e pacientit asht po ashtu e perkeqsune kur pacienti pisket, behet nervoz, agjitacion, agresivitet, pengesa me te ushqyarit, ndryshime ne gjum...

Faza 3

Alzheimeri ka arritur fazen maximale te ti, dhe ku pacienti behet plotesisht i mvarun nga te tjert, komunikimi me te asht i pa mundur... Faza 3 vjen zakonisht 8 deri 10 vjet pas shfaqjes se smundjes Alzheimerit.

Trajtimi

Trajtim me barna
trajtimi me barna e ka per qellim me frenu shkatrrimin e neuroneve dhe te cholinergic (te filamenteve qe lidhin neuronet mes veti)


Trajtimi psikologjik
Me rritjen e qrregullimit te njohjes pacienti ka nevoj per psikolog, i cili do ti ndihmoj me disa teknika
Teknika par asht me marr nje fletore te vogel dhe sa her te ka me be nje pun ,nje termin me shenu aty, kjo terapi disa javore deri si te behet autonom pacienti.
Nje njeri qe asht ken i mesuar me pi kafe patsaj me shku me ble buken me be kete dhe ate, duhet qe ti ket te shenuara qe mos te harroj se qka ka per te ber.