Mesele nga Pleqtë tanë

Nje dite me ra te takohem me nje plak, aman per qdo qeshtje ma tregonte nga nje mesele(anegdota) te mrekullueshme, e cila aq bukur tregohej nga ky plak sa qe dukej se eshte ndonje skenar hollywodi, per shkak se kaq bukur tregohej

Dhe duke e ditur qe kemi nje pasuri aq te madhe te kesaj natyre ne popullin tone, dhe poashtu i bindur se do kete shume anetar qe do te tregojn ndonje mesele qe kan ndegjuar nga me te vjeterit tanë, keshtu qe po hapi kete teme qe ti japim rast njeri-tjetrit te njoftohemi me keto storje te bukura te tradites sone shqiptare.

Per vete e ke

Kishte qen nje person i cili e kishte pasur si shprehi gjithmon ti thoshte te tjereve "Per vete e ki", edhe nese i bente dikush mire apo keqë.

Dhe nje dite merr rruge te gjatë dhe e nxe vonja e aty rruges tek nje shpi, kerkon konak dhe i zoti i shpis i ofron konak dhe ky mysafiri i hyn brenda ne shtepi.

I zoti i shtepis i ofron te haj e te pije, te gjitha te mirat qe i posedonte dhe poashtu gjume te qet i ofroj, mirpo ky pas gjithe ketyre te mirave gjthmon i thoshte Per vete e ki!!

Dhe i zoti i shtepis, filloj te nervozohet, se si po ja kthen mysafiri ne kete menyre dhe thotë ne vete , hajt se ka me ja tregu qejfin ketij bukëpermysi.

Dhe neser ne mengjes, ky mysafiri u zgjua heret dhe u be gati te nisej dhe te vazhdoj rrugen, mirpo i zoti i shtepism po i thotë, pasi ke per te marr rruge te gjatë, merre kete ushqim te mbeshtjellur sepse te kap uria dhe e ha rruges, mysafiri po ia kthen perseri: Per veti e ki !! dhe po e merr ushqimin, fillon rrugen.

Ndersa i zoti i shtepis ne ushqimin e mysafirit kishte futur helm vdekjeprures...

Dhe per rastesi rruges ky udhetari, takon nje udhetar tjeter, aman i lodhur e i uritur tejmase, dhe po ndalet e po e pyet kete udhetarin, dhe per qudi ky udhetari i lodhur ishte djali i atij te zotit te shtepis i cili i ofroj konak keti udhetarit.

Dhe ky udhetari i cili kishte ushqimin e helmuar me veti, po i thot, pasi qe qenke i uritur, merre kete ushqim te cilin ma dha babai yt, sepse te nevoitet te shuash urinë.

Ky djali merr ushqimin dhe e falenderon, dhe ky ja kthen si gjithnje: Per vete e ki, dhe udhetari misterioz vazhdon rrugen, ndersa ky djaloshi, pasi qe ta han ushqimin e helmuar te cilin babai i tij e kishte pergatitur per ate udhetarin qe i kishte ofruar konak, helmohet dhe shkon disi deri te shpia e tij zhagazhi dhe kur e shef babai i tij ashtu te lodhur dhe te semure e pyet : o djali im qfar ke keshtu??

Djali: nje udhetar me dha ca ushqim per te ngrene dhe prej atij momenti po ndjehem keq dhe me ato fjal vdes djali.

Tash ketij babait i kujtohet se ate ushqim qe ia kishte pergatitur me helm, udhetarit e paska hanger djali i tij dhe poashtu i kujtohe ajo thenja misterioze e udhetarit : Per vete e ki dhe e kupton se vertet ate qe deshi te ja bere udhetarit ja ka bere djalit te vete dhe e ka mbytur djalin e tij .

DUHET ME JA DITË HUJIN PELËS

Dikur moti kanë pasë fjetë'ni odë edhe burrat edhe gratë. Njani shkoi mysafir tu ni shok i veti. Ai miku ish kanë i vetëm me gruen edhe e kish pasë sall ni odë. Grueja ish kanë shum e hijshme, po e nershme. Masi hangrën darkë e ranë me fjetë, burri me mysafirin ranë n’ni anë t’odës e grueja n’anën tjetër.
Kur e zuni gjumi t’zotin e shpisë, mysafiri u çue kadalë e shkoi tu grueja me mêne t’keqe. Grueja e kish pasë ni shtagë ngat veti. E muer shtagën e i ra kresë. Mysafiri e rroku kryet me grushta e shkoi me ra prap n’vên t’vet.
Nestra, kur u çuen, i zoti i shpisë e pa mysafirin me krye t’ajun. Po e dvét:
- Ku e vrave, mik, kryet ashtu?
Mysafiri po i thotë:
- Natën dula n’oborr e m’ra pela shkelëm.
Grueja ish kanë tuj sitë miell n’magje. Tha.
- Á’ kanë dashtë me ja ditë hujin pelës.

(Komaran, Drenicë)

Dhandrri dhe grueja e mêçme

Ish kanë ni djalë koxha mênjemadh edhe ish kanë martue.
Masi fjet natën e parë me grue, t’nesërmen u çue e shkoi me mjellë grunë n’arë edhe u tha te shpija:

- Bukën me ma pru djali!
Kur shkon te ara edhe ja nis me livrue. Po pret çka po bâjnë robt e shpisë - kush po ja çon bukën.
Kta te shpija s’dinë qysh me ja ba. A bâhet prâmë me u martuee e sod me ja çue bukën djali te ara. Mirëpo, ajo nusja ish kânë e meçme edhe u thotë robve t’shpisë:

- Binma bukën edhe ni drapën , se une kam me ja çue bukën.
Ja bien bukën e drapnin e niset nusja me shkue te ara. Kur mrrin tu i shoqi i tha:
- Puna e marë!
- Marë paç!
- Ku me ja nisë me korrë, o njeri?
- Qysh me korrë - i tha i shoqi - po une qe sa ja nisa me livrue…!
- Po si qaj djali yt, o njeri - i tha grueja - promë u martove e sod po don me ta pru djali bukën.
(Krilevë, Gollak)

ZJARMI I ZHABARIT


Ish kane shku njani musafir n'Zhabar t'Eper.Aty ku bjen n'konak , i gjane edhe do musafir tjere.Ish kane dimen e f'toft i madh.Zhabari s'kan dru shum e e kane zakon mos me e kalle shum kaftorin.Ky musafiri qi shkoi vetun , kish pas nirthe.Me i than t'zotit shpis:"Kalle kaftorin ma shum!,s'kish pas mujte se i kish pas ardhe marre".Po dikur s'ju durue e foli: --Valla , more burra , me e dijte qi asht edhe zjarmi i xhehnemit si zjarmi i Zhabarit , tybe gja s'kisha lane pa ba.

PS: Per hire te origjinalitetit dhe mos humbjes së kuptimit dhe porosis që i gjejmë te anegdotat apo te njohura në popull si MESELE ose BISEDA ME RROTULLA do ti tregojmë mu në atë mënyrë se si janë interpretuar nga vetë ata që i kanë treguar ose që janë ruajtur gjenerat pas gjenerate,deri ne ditët e sotme.

GEZIM MA T'MADH?--KUR JAM MARTUE VETE

Bajram Haliti e kish pas martue djalin.Kur shkojne shoket me ja ba per hajr , i thone:
--Per hajr , Bajram Haliti qi e martove djalin!
--Hajer paqi!
I thone:
--A ki pas gzim ma t'madh n'ymer tan se sot qi pe marton djalin?
--Po , qysh jo.
--Kur?
--Kur jam martue vete


PS: klara, emri plak nuk eshte emertim nenqmues, perkundrazi ka epitet pozitive, keshtu qe askë se rendon nese i thua plak, vetem ndonje plakufobi.

Bukë e langë po ne sofren teme

Sylejman Lashi i Kaliqanit, shpi e madhe, n´za për kullë, toka e dhenë, një ditë e thirri Micë Binakun argat me punue! Mici ish kanë i mencem po ma fukareja i Kaliqanit!Sylejmani i kishte porositë graninë që për drekë të gatuejnë cka asht hae ma e mirë për Micin dhe ato ashtu banë: prunë mazë të zieme, pite, pulë...!

Kallxo drejtë o Micë, a ke hanger nojherë drekë ma të mirë se sot, ia priti Sylejmani Micit, atëherë kur maruen se hangri!

Mici u kujtue dhe ia ktheu!
Po, mramë, në darkë!
Po cpate për darkë!
Bukë e lagë po ne sofren teme!

NDËRMJET TË LAGTIT E TË THATIT

Ish kanë ni demel. Kijet i kish pasë, sênet për punë po, pllugun po, edhe ish kanë metë pa mjellë. E vesin miqt:
- Pse s’molle sivjet?
- Vallahi, ni herë ke lagt e dikur u tha.
- Ani, ku ke ti nërmje’ t’lagtit e t’thatit?
Puntori, mos m’e ruejtë kohën nërmje’ t’lagtit e t’thatit me mjellë, ai s’un mjellë kurr.
(Padalishtë, Drenicë)

Kallamoqi s'ka sabër

Ni hoxhë, me nifarë tubimi, kish pas thanë se veç me sabër u bâhet ballë të tana punëve. Njani po i thotë:
- Veç ni punë, hoxhë efêni, nuk ka sabër.
- Cilla?
- Kallamoqi, kur t’bâhet m’u prashitë, s’ka sabër.
(Ibërticë, Gollak)

O Babë a i kollitet kesaj rrene?

E ndegjova kete mesele para ca ditesh

Ne nje ode te nje fshati, mbildheshin burrat dhe kishte qen nje djal i asaj shpie, qe e kishte marr si shprehi, qe sa here rrente dikush, ky te i thonte: Po rrenë dhe ate me ze te lartë, dhe tash prinderit dhe te shpis po i thojn, more na morre ftyren, qysh po i thu musafireve ashtu nersy, po rren, a e di se eshte shprehi e keqe dhe i ngushton musafiret. Por tash e tutje, nese rren dikush, ti ski nevoj mi than qe po rren, mirpo mjafton qe sa here te rren dikush, ti te kollitesh si shenje qe po rren qe ne mandej ta dijm se po rren mysafiri.

Dhe pas disa diteve po vjen nje mysafir ne ode, dhe po fillon fjalen dhe po livdohet shume e shum dhe po thotë qe i kam mbjell disa qulaha dhe kunguj, dhe i kam punu mire, sa qe aq lozë te medha i ka bo, une me makine po eci neper lozet e saja.

Ky djali i ri, pi drejtohet babes tij, me keto fjal: O Babë, allahile a i kollitet qesaj rrene, leje bre mos ja kaj nonen??

- Baba: pernime nuk i kollitet kesaj rrene

SI KAM QENË E SI U BANA

Ish kan ni burrë qi kish pas qef m'u livdue.Kur ish kan plakë,i kish pas thanë ni ditë t'shoqes:

-Valla,mori grue,qysh jam kan i zoti,kur jam kan i ri,e tash qi u plaka,jam ba me u vajtue.
Valla bre njeri,n'pac qef po t'vajtoj,ja priti e shoqja.
Besa vajtom se un po t'ngoj.-Edhe u shtri-
E sjoqja,tu kryet,ja nisi e pe vajton:
Njeri ,o njeri!Kur je kan i ri s'e ke pas shoqin!
T'hijshëm sikur ti nuk ka pasë!
Sahatin si ti kush s'e ka pasë!
Cigaren e sermit si ti kush s'e ka pasë!
Pushkën si tanën kush s'e ka pasë!
Atin t'shalës sikur ti kush s'e ka pasë!
Kullën sikur tanën kush s'e ka pasë!
Pleqnar sikur ti kurkun nuk ka pasë!
Burri tu ingue k'to fjalë,u përmallue edhe po kanë.E shoqja po i thotë:
-Shuej njeri.cka ke qi po kanë për sene t'hueja se,pasha zotin asnjo k'to tuajat nuk janë,vec i marova me ta ba qefin.

DIJA E ZBULUEME DHE E PAZBULUEME

Ish kanë dalë ni njeri me shetit.Shkon deri n'stom detit.
Aty ish kanë ni pemë e madhe.N'at pemë ni shpen i bardhë.Ai shpen e kish pas ni pikë ujë n'kaqep.
Ky njeri cuditet shka ish ajo pemë aty e ai zog me ni pikë ujë n'kaqep.
Kah kthehet,n'kujtim,teshet n'ni plak t'mrrinë.E veti plaku:
-Çka ki qi je kshtu menueshëm, more bir?
Ai u përgjegj:
-Kshtu e kshtu e pashë ni pemë n'stom t'detit e ni zog n'pemë me ni pikë ujë n'kaqep.
S'po di se cka domethanë kjo punë.
-Po t'kallxon plaku.i tha i mrrini.
-Pema n'stom âsht dyjeja.Shpeni n'pemë âsht insani-
Pika e ujit n'kaqep t'shpenit âsht dija sa kan mrri njerzit,e ata ujt tjetër t'detit âsht dija e pazbulueme.

HAJNAT EDHE BORXHLIJT KRYET E MBAJNË ULËT

Kur ish kanë Shemsi pasha n'Mitrovicë,ishin kan vjedh dugajët natën shumë.Disa prej shehrit shkojnë e i thonë pashës:

-Cka u ba kjo punë si na fikën hajnat? Me na i gjetë hajnat!
-Bre burra,-u tha Shemsi pasha,-une i kisha gjetë hajnat n'pikë dite,po m'u kan përzie me borxhlijt e s'po mij i daj.

-Qysh kshttu përzihen hajnat me borxhlit?
-Se si borxhlija qi shkon me krye ulët e tuj u tutë se mos pe e zatet borxhlin e vet e nuk ka me ja pague paret,ashtu edhe hajni shkon me krye t'ulët prej tute mos p'e ngjeh nakush qi asht hajn , edhe e kapin.

TË KA HUPË EDHE LAMSHI

Njani s'i kish pas punët kurrqysh.Po u ankohet disa dostllarve t'vet:
-M'ka hupë fija.
Ata dostllarët ja dijshin punët mirë e i thanë:
-Shka bahet qi t'ka hupë edhe lamshi,se për fije kallaj bahet!


KUR PO MË KUJTOHET DAJA....

E kish pasë njani dajën e keq.Kish pas thanë:
-Kur po e kujtoj dajën,edhe nana po m'mërzitet.

Xhemail Abria kur u nda pi Vllaut

Kur kish ardh koha qe te ndahet xhemail abria prej vllaznive te vet dhe tash u dufke me nda edhe pasunin dhe me marr hisen e tij, qka po ban ky dhe po del jasht shpis dhe po thot e bertet:

"Oj kajtë nashta ti me mue po, por une me tye kurren e kurres"