Një rrapsod i këndonte dhimbshëm kurbetit,atëbotë ne ishim të rinjë dhe nuk e besonim!Kur atë botë rrapsodi këndonte:

Unë kur shkova në kurbet
s´kam nejtë pak nja 12 vjet.Ne sikur e tallnim rrapsodin,thoshim se kjo është diqkamundur,se rrapsodi e kahiperbolizuar për ta bërë këngen më të mirë etj....Kur e përjetova këtë në lëkurën time,mu përkujtua kënga e gurbetit dhe lere që i dhash të drejtë rrapsodit,por i kërkova falje nga lart!!!
NëKëTë KORRIK unë po i mbushë 15 vjet mërgim,një plagë që nuk po mbyllet dot,plagë të cilën nuk dua të e shoh në trupin e tjetërkuj
pasi lëngoi vet nga e njejta plagë.Kudo që tëshkosh jashta trollit shqiptar-je i huaj,i huaj ndjehesh nën strehë,i huaj ndjehesh në rrugë,në shoqëri,dhe shikimi i tyre sikur të pyet:Përse ke ardhur këtu?!!!Megjithatë shumë nga ne nuk ia hudhëm këtë plagë vetes në trup me dëshirën tonë,por:Presioni i pushtuesit serb mbi shqiptarët,me qëllim të ndryshimit të strukturës etnike në Kosovë,në dobi të elementit serb,mbyllja e gjitha institucioneve kulturore,shkencore,pozita e vështirë ekonomike esociale,mobilizimi i dhunshëm i shqiptarëve në ushtrinë serbe,e shumë faktortjerë,e shtynë popullin shqiptar të kërkojnë strehim
thuajse në gjitha shtetet e Evropës dhe më gjërë.Mërgimtarët sotndjehen të lodhur dhe të shfrytëzuar,kemi jetuar në gjendje alarmante,nëpër shtëpi e banjo kolektive, të izoluar e të pa mbrojtur,të pa përfillur e të shtypur,kemi punuar punët më të rënda,qka nuk i punuan të tjerët...Po pse e bëmë këtë?Për të ndihmuar familjet,skamnorët,dashuriapër tu liruar nga pushtuesi na shtyri të paguajmëpër shkollat,Qeverinë e Ushtrinë.......Tani kemi mbetur në udhëkryq,dhe fill dikush nga ju mund të pyet:Pse pra nuk ktheheni???Ja pse,kur erdhëm këtu me veti i morëm fëmijët,ata kanë bërë shkolla e vende pune,edhe ne i kemi bërë mbi një dekadb e gjysmë punë jashtë atdheut,kur vim në pushime
mundohemi të gjejmë vend pune në Kosovë,po si duket përpjekjet tona s´kanë shansë,nëse kthehemi në Kosovë mbetemi pa ekzistencë,i humbim edhe vitet e përvojes jashtë-dhe kemi mbetur si thonë të vjetrit(as te Hysa-as teHasa),edhe kurbeti aq na ka lodhur,sa nuk po mundemi të përballojmë më.Urojm♪7 kjo plagë të shërohet,e atdheu të na bëjnë vend në gjirin e vet.

Dekada qe kaperdiu shqiptaret

Rreth nje milion shqiptar nga viset shqiptare,jane larguar nga vendi i tyre gjate dekades se fundit,duke renditur keshtu shqiptaret nder vendet me fluksin me te larte te emigracionit neEvrope.Kjo shifer permbane mbi 20% te popullsise kur numerohen njerez te shperndare qe nga vendet fqinje deri te vendet me te largeta si SHBA,Kanada e gjetiu.Kete strategji e ka hartuar organizata nderkombetare per emigracion,ecila edhe sot nuk thote gjera konkrete rreth perfitimeve te emigranteve.Nga ana jone nuk ka organizim te nje politike te pershtatshme per migracionin!Perderisa ministrite tona mirren me kthimin e refugjateve serb dhe jo shqiptareve,qe ishin shkaku kryesor iperndjekejes se shqiptareve,shqipetaret e merguar jane mbetur ne pluhurin e harreses,meshiren e fatit,apo permenden nganjehere kur vie puna rreth investimeve te biznesit.

Plagen e Kurbetit vetem aj qe e ka provue din edhe me shkrue ashtu si ju Zoti Cakolli edhe ne provuem ket plage dhe ket nuk e sheron as inanca e as standarti europian e sheron vetem nji dit kur te gjithe ti marrim valigjet e te kethehemi nga kemi ardhun por nji pyetje mbet shum e veshtir femijt qe u rriten ektu dhe u kalifikuen ketu si do ti pershtaten atdheut meqense besoj ashtu si ne qe u integruem shpejt ne vend te huj sepe skishim rrug tjeter edhe femijet tan shum shpejt do te integrohen ne vendin e prindeve ku u linden kjo varet vetem nese Kosova dhe shqiperija do te ken nji zhvillim me te mire ekonomik ateher edhe ne duhet ti mbledhim plackat ne dore dhe biletat e aroplanit dhe kethimin ne vend dhe sherimi i kesaj plage athere do te behet e jo te thellohet .

o kurbet ,kurbet o zi ,keshtu e qujten te paret tan dhe i kenduan shum rilindaset tan para neve .

Anna shume drejt e ke cekur per kthimin e femijeve ne atdhe pasi eshte vertet problem.E them kete pasi bazohem ne vete se ika dhe u shkeputa nga fisi,motoja e fisit dhe jeta ne fis.Me qarte u largova komplet dhe kaluan vite,por mu dha rasti te shkoja ne shqiperi po shumicen e te afermeve nuk e njihja dhe me ata qe i njihja ndjeja ftohtesi ,pas kushtet qe ndikojne shume tek njerezit.Kur je large ritesh dhe formohesh i pamvarur dhe pa u ndikuar nga ambienti e mentaliteti.Dhe kthimi ne atdhe vertet eshte pak i veshtire dhe kjo eshte nje fatkeqsi por nje realitet duke i lene menjeane demagogjite dhe letersine.Por nese kthehem ne atdhe duhet te kem nje arsye te qendrueshme dhe vetem malli per atdheun nuk mjafton.Une e them mendimin tim dhe jam e sigurte qe te gjithe qe jan kthyer po flas qe kan ikur dhe jan adaptuar ne vendin ku jane mendojne si une.Por dikush nuk e tregon dikush mundohet ta maskoje..

Eh Bovari une e pra ballafaqohem me realitetin duke shikuar qe kam tre femij te tre u rriten ketu dhe kur shkoj ne pushim sidomos vajza merr ket rrug me lot te kethimit dhe ende nuk kuptojn se cilat kushte na detyruen te largohemi por i shikoj flasin bukur gjuhen shqipe dhe e shkrujn por kan kulturen e vendit dhe ndihen si te huaj kur vejn ne kosv por edhe ketu ballafaqohen me dy kultura njara e familjes tjetra e vendit por shpresoj qe vendi yn te ec me nji ritem te shpejt te ekonomis dhe ti rikthehemi atij vendi qe na ka lind dhe atij djepi qe na ka rrit dhe mos te ndihemi te huej se jemi mbet me atdhe dhe pa atdhe me 5jav ne vit eshte shum pak shkurja ne vendin tend dhe ne ndihemi shum her fajtor per femijt tan si prind qe edhe keta pa fajin e tyre u ben mergimtare .


me ne fund uroj qe kjo mergat te ruje me gjenareta gjuhen te ruhet nga asimilimi dhe ti ruej martesat e pastra jo te kombinuara me te huaj ne si prind kemi detyra te medha ndaj femijeve .

Anna te te them edhe diçka persa i perket kesaj teme.Une kur mora vesh qe do jetonim jasht qava ama dhe i ka ne shqiperi me deshire dhe qef se po udhetoja ne vendin tim po te jem e sinqert qe kur hypa ne avjon per tu kthyer me e gezuar isha pasi te gjithe ishin rritur dhe shtypur nga kushtet e jetes ,e une po ajo kisha mbet dmth prisja qe siç takoheshim kur isha atje te takoheshim ,po u gjenda ne boshllek dhe me e keqja e ndjeva veten te huaj.Edhe ketu jam e huaj por thjesht qe jam pershtatur me kushtet.
Persa i perket marteses drejt e thua po te them qe te gjithe vajzat dhe djemte kerkojne te martohen me shqiptar dhe e kane privilegj pasi jane te nje vendi po ka raste (mos them qe eshte e shumte ) qe zhgenjehemi dhe duke qene as i vendit e as i huaj ,heq dore nga martesa me te vendit tend dhe kthehesh i drejtohesh atij/asaj qe eshte i perafert ne menyren e jeteses.Duhet te pranohet realiteti sepse nuk mund njeri te pret nga une sjelljet e nje femreje qe eshte ritur nen trusnine e fisit kur une nuk i perkas asnje kulture sepse jam ritur large qe ti mesoja dhe ne vend te huaj qe nuk mund ti pranoja traditat e vendit ku merguam,dhe faji nuk hidhet tek femijet por ke koha qe i shtyu njerezit te merrnin udhet e botes.Kete shume shqiptare nuk arijne ta kapin dhe si pasoje ndodhin zhgenjime.
Por gjuha duhet rruajtur dhe nese femijet nuk dine gjuhen 100% fajtor jane prinderit dhe jo koha.......

Shqiptarët, jashtë. Në fillim si ushtarë, nizamë e komandantë të
fushatave ushtarake osmane. Me rënien e kësaj perandorie, shthurjen e
rendit feudal dhe vendosjen e marrëdhënieve kapitaliste ata s'shkonin
më drejt Orientit si ushtarë, por si punëtorë mëditës. Stambolli,
Edreneneja, Egjipti e Selaniku, "eldoradot" e para të emigrimit.
Kolonitë shqiptare të Sofjes dhe Bukureshtit dhe Egjiptit. Fluksi më i
madh i lëvizjeve për në vendet perëndimore në çerekshekullin e parë të
shekullit të 20-të. Vendet ku shkonin dhe rrugët e mundimshme që
përshkonin kurbetçinjtë e parë. Fenomeni i kontrabandës së qenieve
njerëzore dhe rrjetet e trafikut brenda dhe jashtë vendit. Gazeta
"Tirana Observer" boton sot historinë e emigrimit të shqiptarëve rrugët
që ata ndiqnin dhe pagesat që bënin dhe sa kohë duhet të punonin për të
larë borxhet. Shfrytëzimi i egër, pasiguria dhe kushtet e vështira në
minierat e Francës, në rrugët e Stambollit dhe Selanikut, por edhe
Amerika dhe Australia më vonë s'qenë më të mirat. Pse shumë kurbetçinj
të dëshpëruar i futeshin alkoolit e bixhozit. Këmbë shqiptari jashtë
për 50 vjet të regjimit komunist. Hapja e Shqipërisë, eksodi i madh dhe
shembja e mitit të mërgimit. Rrugët legale dhe ilegale të emigracionit
të sotëm.




Emigrimet e para


Janë të njohura lëvizjet e shqiptarëve në shekuj, ngulimet dhe eksodet
e tyre të mëdha në mesjetë në Greqi, në brigjet e Italisë jugore dhe
vise të tjera të Ballkanit, por krahas këtyre, shqiptarët janë parë në
lëvizje më të vogla e të përkohshme në Venetik, Spanjë e brigjet e
Danubit për tregti, në perandorinë osmane si nizamë, ushtarë mercenarë,
ndërtues, por edhe punonjës në administratën e lartë. Le të kujtojmë
këtu Qyprilinjtë dhe shumë vezirë e gjeneralë të lartë të shquar të
perandorisë me origjinë shqiptare, kryearkitektët e famshëm, Arkitekt
Sinani dhe arkitekt Kasëmi, veprat e të cilëve ruajnë shkëlqimin e dhe
sot në Stamboll, më pas rilindësit tanë të shquar etj. Por për
emigracion të mirëfilltë mund të flitet aty nga mesi i shekullit të
19-të, kur zhdukja e ushtrive mercenare liroi shumë krahë pune, kur
filluan të shthureshin marrëdhëniet feudale dhe shumë fshatarë të
mbetur pa tokë, të mbytur në borxhe filluan të shisnin krahun e tyre të
punës, fillimisht si argatë me mëditje në punë sezonale, si ustallarë
në gjithë Ballkanin, Thraki, Stamboll, por edhe në krahina të tjera të
vendit. Më pas mërgimet u bënë më të shpeshta sidomos nga krahinat e
Korçës, Përmetit dhe Gjirokastrës. Në fund të shekullit të 19-të në
Stamboll kishte mbi 60.000 shqiptarë të mërguar, kryesisht fshatarë,
ndërsa qytetarët iu drejtuan Rumanisë (10 000), Sofjes (8 000),
Egjiptit (30 000). Vitit 1885 çel një rrugë të re për shqiptarët,
fillon një valë e madhe emigracioni për në SHBA dhe në një masë më të
vogël, në Argjentinë. Emigrimi në atë kohë u bë një plagë shoqërore.
"Në Korçë nuk ka mbetur asnjë djalë, vetëm gra e tregtarë pleq shikon
njeriu udhëve", shkruan një gazetë e kohës. Një vend në Korçë rrëzë
kodrave të Shëndëllisë në të dalë të qytetit, atje ku përcilleshin
kurbetçinjtë me familjarët mori emrin "Lëndina e lotëve". Kjo tragjedi
përshkruhej në këngët e popullit, por ishte edhe një nga temat më të
lëvruara të shtypit dhe letërsisë së asaj kohe. Janë të kësaj kohe
këngët e famshme të kurbetit që i këndon me aq ndjenjë e kolorit Eli
Fra si, "Zunë yjtë e po rrallojnë, zunë kurbetlinjtë e shkojnë",
Qeraxhiu i Grebenesë" etj.

Por jeta dhe puna e të mërguarve nuk ishte aspak e lehtë. Në SHBA ata
punonin në punë të rënda të pakualifikuara krahu nëpër fabrika, ferma
bujqësore, në punë botore, ndërtim etj., ndërsa për të fjetur, që të
kursenin flinin nëpër baraka, hanin e visheshin keq, atje ku hanin edhe
flinin. Paga ishte sa 1/20 e pagës së një punëtori anglo-sankson. Por
në kushte tepër të vështira dhe të pa siguruar punonin emigrantët në
Francë, të cilët shkuan aty në çerekshekullin e parë të shek. të 20-të.
Ata punonin në minierat e San Etien, flinin 20-30 veta në një kapanon
në kondita higjienike mizerable. Shumë prej tyre nga që punon nën tokë
dhe jetonin keq u sëmurën nga tuberkulozi. Megjithëse ishin të pa
siguruar dhe s'gëzonin asnjë të drejtë, pasi s'ishte asnjë konventë me
Shqipërinë, paga e tyre cungohej nga katër taksa nga të cilat punëtorët
nuk përfitonin asgjë. Të dëshpëruar ata fillonin të pinin alkool dhe të
loznin kumar. Një pjesë e madhe niseshin në këmbë nga Franca për t'u
kthyer në Shqipëri, por sa kalonin në kufirin italian i kthenin përsëri
në Francë.

E keqja tjetër në të gjitha shtetet ku punonin emigrantët, qoftë edhe
në atë të Amerikës, ishte se punëtorët shqiptarë mbetën të
pakualifikuar, pjatalarës, fshesarë, druvarë, kasapë, bahçevanë,
kalldrëmxhinj etj.

Megjithatë, duke parë gjithë atë zhvillim dhe duke e krahasuar atë
me jetesën në Shqipëri, u bënë më të civilizuar, sollën në vendlindje
shumë elemente qytetarie dhe përparimi. Kurbeti lozi një rol të madh jo
vetëm civilizues shoqëror, por edhe politik për zgjimin e ndërgjegjes
politike kombëtare, pasi shumë nga këta kurbetçinj u vunë në krye të
lëvizjeve popullore, lëvizjes për arsim etj. Shumë fshatra në Jug që
kishin më shumë kurbetçinj ndryshuan pamjen me shtëpi të reja
dy-trekatëshe, me rrugë të shtruara, por edhe me një mënyrë të re
jetese, çka është e dukshme edhe sot po të shkosh në këto fshatra.





Pagesat për të emigruar

Veç sa thamë më sipër për gjeografinë e emigrimit shqiptar të
fundshekullit të 19-të - fillimshekullit të 20-të, një kalvar i vërtetë
ishte rruga që bënin emigrantët, por jo vetëm rruga fizike, që me
mjetet e transportit të asaj kohe ishte një stërmundim i vërtetë, por
për pagesat e larta që u merrnin fajdexhinjtë dhe marifetçintë
trafikantë këtyre

qenieve njerëzore. Edhe atëherë si tani lulëzoi një trafik i pa parë
dhe pamëshirshëm i klandestinëve. Në mungesën e një shteti (Turqia
ishte në agoni dhe periudha e Luftës së Parë Botërore tek ne krijoi një
rrëmujë të varetë) trafikantë shqiptarë të lidhur edhe me të huaj
rripnin pa mëshirë fakir fukarenjtë shqiptarë, të cilët për të siguruar
këto të holla duhet të linin peng atë copë tokë që kishin ose shtëpinë
ku banonin. Rrallë herë ngjiste që të shlyhej huaja e rënduar me
kamatë. Në disa qytete si në Korçë dhe Gjirokastër tregtarët krijuan
agjenci të posaçme për të përcjellë njerëz në mërgim. Ata spekulonin me
mënyrat më të ulëta e më të poshtra me nevojtarët që nga e keqja
braktisnin atdheun. Në një studim të autorit Kristaq Misha për lëvizjen
punëtore në Shqipëri jepen shembuj rrënqethës të këtij fenomeni të
marra nga shtypi i kohës. Gazeta "Kombi" e Bostonit majit 1907, shkruan
"Ca tregtarë të Korçës si Vëllazëria Turtulli, Aleks Fundoja etj.
rrjepin botën me këtë rast. Dy veta nga Devolli më thanë këtë gjë të
çuditshme; Si dëgjuan të gjorët që në Amerikë "i mbledhin të hollat me
lopatë" u nisën këtu. Po u lipsen të holla, venë në Vëllezërit Turtulli
dhe vënë peng mallin. Për një biletë nga Patra (Greqi) që kushton 200
franga, dmth, 8 lira turke, që u dhanë në dorë, u vunë peng gjithë
mallin për 34 lira të Turqisë. Duhet të punojnë më shumë se 6 muaj të
gjorët që të mund të lirojë mallin e tyre të marrë peng". Gazeta
"Drita" e Sofjes shkruante herë pas here për këto skandale. Ja si
shkruan ajo në numrin e 90-të të vitit 1907: "Liçi Fundoja në Korçë
merr 30 lira për navllon prej 11 lira. Kështu ka marrë më qafë shumë
shqiptarë, pa mos u dhënë në dorë asnjë para, hoqnë një mijë të këqija
udhës, aq sa deshën të hidheshin e të mbyteshin në det, dhe kur dolën
këtu flinin në rrugë, meqenëse nuk kishin ndonjë të njohur, s'dinin as
gjuhë as të mësuar të hapnin dorën e të lypnin".

Qeveritë e kohës sido të dobëta, por më vonë edhe qeveria e Zogut
që e mbante veten si qeveri e vërtetë, jo vetëm s’e ndihmonin këtë
shtesë të mërguarish që shkonte jashtë për bukën e gojës, por nuk e
shikonin as me sy të mirë. Legata dhe konsullatat jashtë njoftonin se
shqiptarët e mërguar binin në kontakt me elementë shqiptarë demokratë e
revolucionarë dhe shpreheshin hapur kundër regjimit. Ky ishte shkaku që
kufizohej dhënia e pasaportave dhe leje qëndrimeve. Nga mijëra të
mërguar nga Korça në vitin 1928 vetëm 1500 veta u pajisën me pasaporta
për në SHBA, Australi dhe Argjentinë, po kështu u dhanë pak pasaporta
për në Francë e Greqi nga rrethe të tjera si nga Përmeti, Skrapari,
Tepelena e Gjirokastra. Mirëpo të shtrënguara nga nevoja njerëzit
filluan të mërgonin fshehurazi nëpërmjet Greqisë ose nëpërmjet anijeve
të mallrave nga Durrësi. Skandalet për trafikimin e emigrantëve ndiqnin
njëri- tjetrin. Në vitin 1929 disa shoqëri kapitaliste franceze,
pronare minierash në Sant Etien, dërguan dy agjentë shqiptarë për të
grumbulluar fuqi punëtore me çmim të ulët. Ata grumbulluan mbi 100
punëtorë, të cilët për "nderin" që u bënin mashtruesit merrnin nga
secili 160 franga ari. Por kur shkuan në port ata u kërkuan edhe nga 40
franga për agjentin konsullor të Francës "për t'i rregulluar pa
problem". Pas këtyre agjentëve filluan rrjete të tjerë rrjete
trafikantësh si në Himarë, Përmet, Gjirokastër, Durrës etj. që nisën
kontingjente të tërë punëtorësh, sidomos në Francë. Shtypi asaj kohe
zbuloi se këto rrjete ishin lidhur me drejtorët e minierave dhe
administratën franceze, të cilët i shfrytëzonin punëtorët si skllevër
të vërtetë. Ata nuk paguheshin me mëditjen e caktuar apo të krahasuar
me punëtorët francezë apo të kombësive të tjera, por me një pagë
minimale. Pronari për të mos lëvizur u mbante pasaportat dhe i
detyronte me anë të një kontrate të detyrueshme të punonin për të
shlyer shpenzimet e navllos (udhëtimit, anijes). Në këtë kontrabandë
njerëzish kishte gisht edhe prefekti i Luarës, i cili për punëtorët pa
pasaportë merrte një shumë të caktuar që ia jepte pronari nga rroga e
punëtorëve. Por kishte raste që gjendej një shkak dhe punëtorët
përziheshin nga puna pa iu kthyer detyrimet që u kishte pronari brenda.

Një tjetër kurbet i gjuajtur nga kontrabandistët ishte Australia,
ku do të paguaje një shumë të majme. Ja si shkruan gazeta "Telegraf e
13 marsit të vitit 1927 për një kontingjent punëtorësh që paguan dhe
nuk shkuan dot në Australi: "Mijëra u derdhë, lanë mall e katandi dhe
shpenzuan mbi një milion franga ari kot për udhëtim".

Po këto veprime mashtruese bëheshin nga agjencitë për udhëtimet në
Amerikë, ku shumë shqiptarë i dërgonin me dokumente false. Autoritetet
vendore kur i kapnin i nisnin përsëri për në Shqipëri. Merret me mend
se ç'ishte të ktheheshe pa para përsëri dhe ç'do të hiqje. Shumë nga
këta që nuk përballuan kthimin shkuan në Amerikën Latine, ku shumë prej
tyre vdiqën në zonat tropikale apo humbën pa u lidhur dot me familjet.

Djemtë shqiptarë që edhe sot kaptojnë Gramozin e i bien më këmbë pash
më pash Greqisë, apo ata që kanë ikur me gomone, a fshehurazi në maune
mallrash, nuk bëjnë gjë tjetër, veçse këndojnë një këngë të kënduar më
parë nga gjyshërit e tyre. Por edhe kur vjen puna për të paguar,
paguajnë e mashtrohen sikurse edhe gjyshërit e tyre. Mjerisht kjo është
një e vërtet e hidhur. Mirë atëherë që s'kishte shtet, po sot?!





Shembja e një miti

Për 50 vjet me radhë të sundimit i regjimit komunist Shqipëria e
mbyllur në guackën e saj "si i vetmi vend socialist në botë" nuk e
njohu emigracionin e jashtëm. Dhe as bëhej fjalë të ishte në
strategjinë e tij një gjë e tillë. Kurbeti kishte mbetur vetëm në
folklor, si një plagë shoqërore historike. Emigrimi konsiderohej si një
akt tradhtie i dënueshëm me vdekje ose burgim pa afat. Aparati represiv
i regjimit ideologjik Marksist-Leninist të Enver Hoxhës kontrollonte
nga afër të gjitha aspektet e jetës shqiptare, duke bindur shtetasit e
këtij vendi, që ata jetonin në një parajsë komuniste. Fatkeqësisht për
regjimin, shumë shqiptare gjatë viteve të fundit të komunizmit, patën
mundësi të shikonin një parajsë tjetër alternative, gjatë ndjekjes
fshehurazi të televizionit italian.

Në vitin 1990, kur Shqipëria si "guri i fundit i dominosë" ende s'po
lëvizte, ndërkohë që shumë vende të Evropës lindore kishin nisur rrugën
e demokracisë, duke shembur regjimin regjimet e vjetra, rreth 5.000
shqiptarë kërkuan azil në ambasadat e vendeve perëndimore në Tiranë.
Eventualisht, ata u lejuan të shkojnë në perëndim. Në total, nga
"pushtimi i ambasadave" deri në fillim të vitit 1991 lanë vendin rreth
20.000 shqiptarë. Por më i madh eksodi qe në muajt mars dhe gusht 1991.
25.000 emigrantët e marsit me aniet që u mbushën plot zbarkuan dhe
fituan statusin e refugjatit në Itali, por s'patën këtë fat 20.000
emigrantët e gushtit, të cilët në shumicën e rasteve u riatdhesuan. Po
kështu i madh që emigrimi drejt Greqisë.

Kronologjia e emigrimit të shqiptarëve ndryshoi vit pas viti, por
ai u bë më i shpeshtë përsëri pas ngjarjeve të '97-ës, i shoqëruar me
një nga tragjeditë më të dhimbshme, të njohur me emrin "Tragjedia e
Otrantos", ajo e "9 janarit" dhe shumë e shumë aksidente të rënda të pa
regjistruara me gomone.

Në mungesën e një statistike të saktë si në vendin tonë, por edhe
në vendet pritëse, ku ka shumë emigrantë të pa legalizuar mendohet se
1/3 popullsisë ose 1 000 000 shqiptarë janë jashtë.

Dhe ende nuk ka te ndalur strategjija per te emigruar jasht vendit .Per çudi kete po e ben papunesia.Diku mbi 80% te rinjeve lakmojne jasht te dalin dhe kjo eshte nje arsyje qe per mergaten ju bie ne mend vetem nese eshte nevoja me mbledh ndonje sasi parashe se jane gjalle. Normal per serbet te kethehen po mundohen me mish e shpirt ministrat tane e per shiptaret si bie ne mend kujt se ne jemi si femije pa nene njeher per njeher.

Mund te pasqyroj nje statistike te bere ne Zvicer ku jemi mbi 350 mije emigrant shqiptare. Te gjithe me legalizim te letrave edhe ketu jemi si kategori mund ta them dora e fundit per nga respekti pse,sepse shume u moren me krime si me drog,shume pune te keqija dhe na vulosen ne sy te keq se tere shqiptaret jane nje lloje por pse ndodhi kjo;sepse kushtet si azil kerkues shteti ua dha minimale per egzistence dhe une them vete qeveria Zvicriane i shtyu te benin punet e nentokes.Pasi secili donte te fitonte jo te priste 6 muaj qe ti dilte viza e punes dhe leja per tu punesuar.Secili kishte familje dhe kishte dhene shuma te medha me dal jasht.Rruga i kishte kushtuar shume,me nje çmim te lart ketu perfituan trafikantet me transportin e qenijeve njerezore. Po sot ka ndryshuar kjo histori e dhembshur,tere jane me letra pune dhe me familje.Une them edhe pak duhet ne te bejme gjuhen e katert ne zvicer,pasi ketu flitet gjermanishtja ,frengjishtja ,italishtja dhe retoromane po kjo eshte nje gjuhe po thujse e vdekur dhe vijme ne si shqiptare ne radhe.Po sa ka ne gjermani ,suedi ,norvegji.holland ,belgjike shqiptare po them se kalojme mbi nje milion ne emgiracion dhe besoj nje dite qe te kemi ku te kethehemi sepse ne jemi pa mbrojtje nga shteti yne e jo si spanjollet,italianet qe interesohen ambasadat e veta ketu.Per ne askush deri tani edhe ajo e tiranes qe eshte eshte nje ambasade kukull dhe jo per shqiptaret.Nuk luan asnje rol ne qeverine zvicriane.Sot shqiptaret kane bisnese te veta ne ndertim, gastronomi dhe ne shume lami te tjera jane bere te zotet e vetes sikur femija kur fillon dhe ec pa e mbajtur kush me perdore.Kaluan shume sakrifica deri ne kete nivel qe posedojne sot.Eshte per te ardhur keq qe u perdoren ne punet me te renda por kur mesuan kufirin ishin te pregaditur qe punet e mira nuk i presin asnje vetem pune te renda por shqiptari din edhe te renden ta punoj dhe lemôsh mos te kerkoj.Ne jemi nje popull puntore dhe te huajit shume lehte i nenshtrohemi kjo eshte mese e vertete ,le te mbesim me shprese se ky eksod te perfundoje njehere e per gjithemon , ti ruajme traditat,kulturen te paprekur dhe ti ruejm femijet tane nga asimilimi,kjo do te jete gjithçka per neve dhe kapitali me i madh i yni .

Atdheu nuk shpiket, as gjaku, as emri,
as kozmogonia, as guri, as geni.
Cila atelie e përsëdyt një Tomor?
Në ç’epruveta alkimisti përrallor
Bjeshkët e Namuna ribëhen e Joni?
Cili Hy demiurg si totem horizonti
e rikrijon universin shqiptar?
Dhe cili Demon e rizhduk me zjarr?

Atdheu s’ristampohet si kartmonedhat,
as sargofagu i Skënderbeut, as eshtrat,
as vjeshtat e tij ballkanike, as bora
as peneli i humbur i Onufrit, as dora.
Në ç’morge mitesh Halilit dhe Mujit
i transplatohen organet e trupit
me mushkëri mediokrësh, zemra matrapazësh,
me trupa, kujtesë e sy spekulantësh?

Atdheu nuk shpiket, as sozi nuk ka,
si atomi i mbart galaktikat e mëdha.
Mes jetës dhe vdekjes është Realiteti i Tretë
fantazia e së ardhmes e ka testament.
Askush s’e zhvendos, askush s’e lë pas.
Shqisat tona a s’i ka çdo peizazh?
Që në fillimin e botës na jep emrin tonë
dhe kur e harrojmë, ai s’na harron!

Xhaxhit tim Resi ne Gurbet

He more njerz te rrespektuar
edhe pse jam femi kam shume halle per te treguar,
u feju Resi ne France i erdhi dita per te ike
me qyk te zorit mezi e bani nje qik.

Per sa vjet qe u martue veq ca net ka fjet me gruan
filloi punen dit e nate e humbi me gruen cdo kontakt,
shkoi nje kohe i lindi edhe nje femi
jhaj medet i doli katran i zi.

Mendoi Resi gjere e gjate
se dinte se gruaja i shkonte me zezak,
Nje dite Resi i bertet me inat
ajo ja ngrit zanin dhe i thote SHARAP.

Ah, te shkretit Resi gruja i bani ligj
duhej Resi ti krynte punet e shtepis,
marre i qofte burrit te Shqipnis
me ja ba grues punet e shtepis.

KURBETI KJO PLAGË E RËNDË -MOS E LAKMONI

Ana,Arla;Arlindi,Bovari,e kane trajtuar temen e kurbetit dikush me rreshta,dikush me vargje.Ne to kane prekur shume ballafaqime reale,kane prekur plaget,kane prekur mundimet,emancipimet e te rinjeve,martesat,mbrojtejen nga asimilimi,dhe me to kane lehtesuar nje pjese barre per kurbetqaret.Megjithate kurbeti eshte tema me e pasur dhe me e dhimbshme,per te cilen mund te shkruhet shume,shume.....
Mos ngurroni,shkruani,trajtoni,ne ju jemi mirenjohes per kete.

E unë çka t'i shtoj asaj që kanë shkuar Ana, Arla, Lindi, Bovari, Shabani? Si mund të trajtohet më mirë kjo temë nga që është trajtuar nga të përmendurit, të mirënjohurit, të dashurit dhe të çmuarit e lartëpërmendur të cilët me ndjenja dhe shpirtë kanë shprehur tërë ate që ndiejnë dhe iu fle në zemër lidhur me këtë plagë shumë të vjetër e cila fatkeqësisht jeton edhe më tej si një shtrigë e mallkuar e cila i han njerëzit e vetë.
Unë dua qe të flas pak më ndryshe nga të përmendurit dhe do them qe po deshem të jemi të bashkuar, të ndihmojmë njëri tjetrin, të duhemi si vëllezër e motra, të zhdukim urrejtjen dhe lakminë për interesa të ngushta personale, të luftojmë krimin e çfarëdo lloji i cili qon uj në mulli të armikut, veti këto që fatkeqsisht reflektohen tek një numer jo i vogel shqiptarësh, atëherë shumë më lehtë do të sherojmë plagen e rëndë të gurbetit po edhe shumë plagë tjera. Unë dua të jem optimist dhe të them :
"Këta që i ke në mergim
shpejt do t'i kesh në gji,
ata që për ty dhanë jeten
janë yje në përjetësi".
(... Përse qanë Kosova ...)
Dhashtë zoti që optimizmi i im të bëhet realitet sa më shpejt.



Edituar për herë të fundit nga në Thu 06 Sep 2007, 11:16 am, edituar 1 herë gjithsej

Fjala juaj ne vesh te zotit,i madhi,i menquri,i dashuri dhe i nderuari baca Adem,dhashte zoti te behet ashtu si keni kerkuar ju.
urojme.

Te henen pas dite mbi kraherorin tim ka rene nje peshe e rende!Ajo peshe me i keputi dy duart dhe nuk po mundem te radhis fjalet.Lajmi i kobshem se nderroi jete mergimtari i yne i dashur Ali Berisha,nga Besiana ne mergimtareve na e rrenoj token nen kembe.Kujt do te i kene shkuar mendja se kjo e zeze do te ndodhi?AI ishte 45 vjeqar,i madh,i shkathet,i fuqishem,i pashem,i dashur,i urter,atdhedashes dhe punetore.Vite te tera nje grup mergimtaresh shqiptar kemi punuar me te.Ai na ka lenekujtime qe nuk mund te i harrojme per jete.Te henen isha i lodhur nga puna dhe isha shtrire per pak pushim.Papritmas tringelloj telefoni.Shkeputur nga nje lodhje mezi iu ofrova receptorit:Njeze pikellues me u lajmerua dhe mu drejtua me keto fjale:Kemi nje lajm pikellues per ju,ka vdekur shoku juaj Ali Berisha,ne nje akcident te rende komunikacioni.!!!Toka zuri te me dridhej,desha te e mohoj,ooo,jo,jo,jo,kjo nuk eshte e mundur,thash me gjysme fjale,por si te mohohej diqka qe tani ishte ekryar.I ndjeri pasmesdite,nga po kthehej nga puna me veture,e kishte qelluar nje makine disa toneshe,duke e lene te vdekur ne vend.I ndjeri Ali Berisha ka emigruar ne Oberhausen te Gjermanise ne vitin 1993,ka lene bashkeshorten me dy vajza,ainuk kishte djale,dhe kete e kishte enderrim.Ka punuar shume,per familjen e ngushte,te afermit,skamnoret,per Kosoven,per shkollat shqipeetj..........

Po jetes nuk i dihet,ajo eshte hije,me te nisesh dhe te len ne rruge.Nuk po kam force te shkruaj edhe pak rreshta per te,nuk po gjeje force te perballoj dhimbjen:Te ndjerin dje e barten kufome per ne atdhe,ne mergimtaret mbetem si zogj te hutuar,pa dashur me rrodhen disariga loti,u mundova te i mbaje por......mos i qofshin te rende.Ai shkoi,e nembetem pezm,nuk dita qte beje tjeter,pos mallkova,fort e mallkova kurbetin,kete zjarr ferri,qe po na i gllaberon vellezerit.

Tani vella,kolege,mik i dashur Berisha,ti po ndahesh nga ne,por kujtimet tuaja do te na mbeten per jete te pa shlyera.Ngushellojme familjen tende,te afermit,tu,shoket ,miqet,kurbetqaret,ndersa ty s´na mbet tjeter vetem te themi:Lamtumire mik i dashur,i lehte te qofte dheu i Kosoves,te cilen aq shume e deshe.